အင္တာဗ်ဴး

This category contains 11 posts

လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ HRDP ကို ေမးျမန္းျခင္း


အံ့ဘုန္းျမတ္ (၆ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၁) (ဒီဗြီဘီ)

အစိုးရသစ္က ဒီလ ၅ ရက္မွာ အဖြဲ႔၀င္ ၁၅ ဦးပါ၀င္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အ ေရးေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းလိုက္ပါတယ္။

၂၀၀၈ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ မူလအခြင့္အေရးေတြ ျမႇင့္တင္ ေရး၊ ကာကြယ္ေရး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဒီေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းတာလို႔ အစိုးရေၾကညာခ်က္က ဆုိပါတယ္။

ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြအျဖစ္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မယ့္သူေတြဟာ စစ္အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခုခံကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့ သူေတြ အမ်ားစုပါ၀င္ေနတဲ့အေပၚ ေ၀ဖန္မႈေတြရွိေနပါတယ္။

ျပည္တြင္းျပည္ပ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းတာကို အျပဳသေဘာေဆာင္ ႀကိဳဆိုသူရွိသလို ဒီေကာ္မရွင္ရဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈအေပၚ သံသယရွိေနသူလည္း ရွိပါတယ္။

ဒီေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္သူမ်ား ကြန္ရက္ (HRDP-Human Rights Defenders and Promoters network) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေမာင္ေမာင္ေလးကုိ ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Continue reading

အစိုးရသစ္လက္ထက္ စတုထၳမ႑ိဳင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္မည္ဟု မယံုၾကည္


(၀ါရင့္သတင္းစာဆရာဦးသာဘန္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္)

အံ့ဘုန္းျမတ္ ၃ ေမ ၂၀၁၁ (ဒီဗြီဘီ)

https://sites.google.com/site/ahuntphonemyat/APM-UTHARBANINTERVIEWS-03052011.mp3?attredirects=0&d=1

ဒီကေန႔က်ေရာက္တဲ့ “ကမၻာ့ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ေရးေန႔” မွာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ စတုထၳမ႑ိဳင္ျဖစ္တဲ့ စာနယ္ဇင္းေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၀ါရင့္သတင္းစာဆရာဦး ဦးသာဘန္းရဲ႕ အျမင္ေတြကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဆရာခင္ဗ်။ ဒီကေန႔က အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေျမာက္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးမွာျပဳလုပ္ေနတဲ့ “ကမၻာ့ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ေရးေန႔” (World Press Freedom Day) ေန႔ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာလည္း အစိုးရအေျပာင္းအလဲ လုပ္ထားတဲ့ အေျခအေနလည္း ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အစိုးရသစ္လက္ထက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက စာနယ္ဇင္းေတြရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ နည္းနည္းပါးပါးမ်ား ပိုရလာႏိုင္မလားဗ်။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ ဗိုလ္ေန၀င္းလက္ထက္ကေနၿပီးေတာ့ စစ္အာဏာရွင္ျဖစ္တဲ့ ဦးသန္းေရႊလက္ထက္အထိ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ လံုး၀မရိွခဲ့ပါဘူး။ အခုသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ လြတ္လပ္ခြင့္ရိွမလားဆိုေတာ့ သူတို႔က ဒီပုပ္ထဲက ဒီပဲပါပဲ။ အရပ္သားအစိုးရဆိုေပမယ့္ စစ္ဗိုလ္တျဖစ္လည္း ေဘာင္းဘီခၽြတ္ေတြပဲ။ အဲေတာ့သူတို႔က လြတ္လပ္ခြင့္ကို ေပးမွာမဟုတ္ပါဘူး။ နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ လိုက္ေလ်ာမႈေလးေတြ မထိတထိေလးေတြေလာက္ပဲ ရမွာပဲ။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ လံုး၀ရမယ္လို႔ေတာ့ လံုး၀မယံုၾကည္ဘူး။

ႏိုင္ငံတႏိုင္ရဲ႕ စတုထၳမ႑ိဳင္ျဖစ္တဲ့ စာနယ္ဇင္းေတြကို အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ၿပီး လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ေပးသင့္တယ္လို႔ အျပဳသေဘာေဆာင္ၿပီး သမၼတအစိုးရကို တိုက္တြန္းေျပာဆိုၾကတာမ်ိဳးေတြလည္းရိွတယ္။ ဒီအေပၚကို ဆရာအေနနဲ႔ ဘယ္လို သေဘာထားပါသလဲ။

ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္၊ တရားေရးမ႑ိဳင္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိဳင္ဆိုတဲ့ မ႑ိဳင္သံုးခုကို တည့္မတ္ေပးဖို႔ မ႑ိဳင္သံုးခုရဲ႕ အမွားေတြ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ မဆီေလ်ာ္တာေတြကို ေထာက္ျပဖို႔အတြက္က သတင္းစာက စတုတၳမ႑ိဳင္ဆိုၿပီးေတာ့ ေခၚတာပဲ။ အဲေတာ့ စတုတၳမ႑ိဳင္ဆိုတဲ့ဟာက စစ္အာဏာရွင္ၿဖိဳလို႔ ၿပိဳခဲ့ၿပီ။ အခုမွ ျပန္စဖို႔ဆိုတာ ဒီေဘာင္းဘီခၽြတ္ေတြေခတ္မွာ ျပန္စမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ေတာ့ မယံုဘူး။ ျဖစ္ႏိုင္မယ္လို႔ေတာ့ မထင္ဘူး။ အမ်ိဳးမ်ိဳး လွည့္ၿပီးေတာ့ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မွာလို႔ပဲ က်ေနာ္ယူဆတယ္။

သမၼတသစ္ျဖစ္လာတဲ့ ဦးသိန္းစိန္က သူ႔ရဲ႕ပထမဆံုးမိန္႔ခြန္းမွာ စာနယ္ဇင္းေတြကို အေလးထားဖို႔ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားထား တဲ့အေပၚကို ဆရာ ဘယ္လိုသံုးသပ္ပါသလဲ။

အေျပာကေတာ့ ေကာင္းတယ္။ ေခ်ာေနတာေပါ့၊ လက္ေတြ႔မွာ ဒီေန႔ထိ ဘာမွာမွ မေပးဘဲ။ စာေပစိစစ္ေရး ဆိုတာလည္း ရိွေနေသးတယ္။ တင္းက်ပ္ေနေသးတယ္။ အဲဒါေတြနဲ႔ စာေပကင္ေပတိုင္ စိစစ္ေရးကေတာ့ သတင္းစာလြတ္လပ္ခြင့္ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုတာ ရိွမွာမဟုတ္ဘူး။ သတင္းစာလြတ္လပ္ခြင့္ စာေပလြတ္လပ္ခြင့္ ရိွဖို႔ဆိုရင္ စာေပကင္ေပတိုင္ ကို အရင္ဆံုးဖ်က္ရမယ္။ အဲဒါၿပီးမွ လြတ္လပ္ခြင့္ဆိုတာကို ႀကိဳးစားယူရမယ္လို႔ ယံုၾကည္တယ္။

အစိုးရသစ္ အေျပာင္းအလဲနဲ႔အတူေပါ့ေနာ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြကာလ၊ လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းကာလတို႔လိုေပါ့ေနာ္၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ထူးျခားတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ သတင္းသမားေတြရဲ႕ သတင္းယူခြင့္၊ သတင္းတင္ျပခြင့္ ဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေရာ ဆရာ့အျမင္ ဘယ္လိုမ်ားရိွပါသလဲ။

လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ သတင္းေထာက္ေတြကို ျပည္တြင္းမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ သတင္းဌာနေတြရဲ႕ သတင္းေထာက္ေတြ တက္ခြင့္မရတာအျပင္ ျပည္တြင္းမွာရိွတဲ့ သတင္းစာေတြေပါ့၊ သူတို႔ရဲ႕ အစိုးရထုတ္တဲ့ သတင္းစာက သတင္းေထာက္ေတြလည္း တက္ခြင့္မရဘူး။ ေနာက္ ဂ်ာနယ္ေတြ ပုဂၢလိကဂ်ာနယ္ေတြက သတင္းေထာက္ေတြလည္း တက္ခြင့္မရဘူး။ အနားေတာင္မွ ကပ္လို႔ မရဘူး။ အဲဒါက စတုတၳမ႑ိဳင္ကို ဘယ္လိုလုပ္ေဖာ္မွာလဲ။ လႊတ္ေတာ္နားေတာင္ မ၀င္ရတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြက လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေရးတဲ့၊ ေျပာတဲ့ဟာေတြကို ေဖာ္ျပလို႔ မရဘူးဆိုေတာ့ စတုတၳမ႑ိဳင္ကို ဘယ္လိုေဖာ္မွာလဲ။

လက္ရိွအေျခအေနမွာ ျပည္တြင္းသတင္းေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ သတင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းဂ်ာနယ္ေတြအပါအ၀င္ ျပည္တြင္း မီဒီယာေတြမွာ ေဖာ္ျပခြင့္ေနရတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေရာ ဆရာဘယ္လို သေဘာရပါသလဲ။

အမ်ားႀကီးကို ခ်ဳပ္ခ်ယ္ပါတယ္။ အမ်ားႀကီးကို လြတ္လပ္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ထားတယ္။ ပထမတုန္းက ျပည္တြင္းမွာတင္ ပိတ္ပင္မယ္ဆိုေပမယ့္ အခုက ႏိုင္ငံတကာအေရးမွာပါ ပိတ္ပင္ပါတယ္။ အခု အာရပ္ကမၻာမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈေတြ က်ေနာ္တို႔ ေရးခြင့္မွ မရတာဘဲ။ ပိတ္ပင္တာပဲ။ တားဆီးတာပဲ။ အဲဒါကိုၾကည့္ရင္ ႏိုင္ငံတကာမွာ အာဏာရွင္စနစ္ ပ်က္သုဥ္းေရးအတြက္ ျပည္သူေတြ တိုက္ပဲြ၀င္ေနတဲ့ တိုက္ပဲြေတြကို ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ တိုက္ပဲြေတြကိုပင္လွ်င္ ဖိႏိွပ္ၿပီးေတာ့ ျပည္သူေတြက အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႔က်င္ေရးဆိုတာကို မထိေအာင္ ဖံုးေနတာပဲ။ အဲေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီးေတာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ရမလဲဗ်ာ။

ရာစုနွစ္ ထက္၀က္နီးပါးေလာက္ အစိုးရအဆက္ဆက္က စာနယ္ဇင္းေတြကို ပိတ္ပင္ထိန္းခ်ဳပ္ ကန္႔သက္မႈေတြကို လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ သတင္းေတြကို အမွန္ကိုအမွန္အတိုင္း ထုတ္ေဖာ္တင္ ေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ေပါ့ေနာ္ ျမန္မာမီဒီယာအဖဲြ႔ အစည္းေတြ ျပည္ပမွာ အေျခစိုက္ၿပီး တင္ျပလာၾကရတာမ်ိဳးေတြလည္း ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတာ္ေတာ္က်ယ္ျပန္႔ လာပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာမီဒီယာေတြအေပၚကိုေရာ ဆရာဘယ္လို အျမင္ရိွပါသလဲ။

ႏိုင္ငံတကာက လႊင့္ေနတဲ့ အသံလႊင့္ဌာနေတြ သတင္းဌာနေတြနဲ႔ အင္တာနက္မွာတင္တဲ့ သတင္းေတြက က်ေနာ္တို႔ အဲဒါေတြကို အေလးထားၿပီးေတာ့ ေလ့လာေနရတာပဲ။ အဲဒါေတြနားေထာင္ေနရတာပဲ။ ျပည္တြင္းက အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ျပည္တြင္းက သတင္းေတြကို ျပည္တြင္းက သတင္းဌာနေတြ သတင္းစာေတြကေန ဂ်ာနယ္ေတြကေန ေဖာ္ျပခြင့္မွ မရိွတာ။ ခင္ဗ်ားတို႔ ေဖာ္ျပေနေတာ့ က်ေနာ္တို႔က သတင္းပရိသတ္အေနနဲ႔ေကာ သတင္းကို စိတ္၀င္စားေနတဲ့ လူေတြအေနနဲ႔ေကာ သတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ေကာ ခင္မ်ားတို႔က လိုအပ္တဲ့ ဌာနေတြလို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပမီဒီယာလုပ္ငန္းေတြမွာ လူငယ္ေတြ တက္တက္ၾကြၾကြနဲ႔ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ လာၾကတာကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလို သတင္းလုပ္ငန္းကို ေရြးခ်ယ္လုပ္ကိုင္လာၾကတဲ့ လူငယ္သတင္းသမားေတြကိုေရာ ဆရာဘယ္လိုမ်ား ေျပာၾကားလိုပါဦးမလဲ။

က်ေနာ္တို႔ လူငယ္သတင္းသမားေတြ လူငယ္သတင္းေထာက္ေတြက ႀကိဳးစားၾကပါတယ္။ အထဲမွာလုပ္ေနတဲ့ ျပည္တြင္း ဂ်ာနယ္မွာ လုပ္ေနတဲ့ လူငယ္ေတြေကာ ခင္မ်ားတို႔လို ႏိုင္ငံတကာ သတင္းဌာနေတြမွာ လုပ္ေနတဲ့ လူငယ္ေတြေကာ အမ်ားႀကီး ႀကိဳးစားၾကပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ သတင္းဌာနေတြမွာ လုပ္ေနၾကတဲ့ လူငယ္သတင္းေထာက္ ေတြဆိုရင္ တကယ့္ကို စြန္႔စြန္႔စားစား မေၾကာက္တရားနဲ႔ လုပ္ေနၾကတာပဲ။ သူတို႔က အဖမ္းခံရမွာလည္း မေၾကာက္ဘူး။ ေထာင္က်မွာလည္း မေၾကာက္ဘူး။ အဲလိုလုပ္ေနတဲ့ လူငယ္ေတြကို ပိုခ်ီးက်ဴးပါတယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ အဲဒီလူငယ္ေတြ အတြက္လည္း သတင္းသမားတေယာက္အေနနဲ႔ ဂုဏ္ယူပါတယ္။

ဦးသာဘန္းဟာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ကေန ၁၉၇၈ ခုႏွစ္အထိ ေၾကးမံုသတင္းစာမွာ အယ္ဒီတာတဦးအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ဘူးသလို ၁၉၈၆ ခုႏွစ္ ၁၉၉၀ ျပည္ႏွစ္ေတြအထိ မဂၢဇင္းေတြမွာ အယ္ဒီတာအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈ သမိုင္းစာအုပ္ထုတ္ေ၀ဖို႔ အကူအညီေပးမႈနဲ႔ စစ္အစိုးရရဲ႕ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္တာကို ခံခဲ့ရသူတေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အဖြင့္က်ားကြက္ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္


(စာေရးဆရာေက်ာ္၀င္းႏွင့္ေတြ႔ဆံုျခင္း)

အံ့ဘုန္းျမတ္ ၁၄ ၾသဂုတ္ ၂၀၁၀ (ဒီဗြီဘီ)

နအဖစစ္အစိုးရဲ႕ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို လက္ခံၿပီး စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကေန အရပ္သား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ေျပာင္းလဲလာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲအျဖစ္ စဥ္ဆက္မပ်က္လိုလုိ ေထာက္ခံေရးသားေနတဲ့ The Voice ဂ်ာနယ္ရဲ႕ ပင္တိုင္ ေဆာင္းပါးရွင္ စာေရးဆရာ တစ္ဦးျဖစ္သလို ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေရြးခ်ယ္ဖို႔ အျခားမရွိတဲ့အတြက္ လက္ခံသင္တယ္လို႔ ယူဆထားတဲ့ စာေရးဆရာ ဆရာေက်ာ္၀င္းရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲရက္ သတ္မွတ္ခ်က္အေပၚ အျမင္နဲ႔ လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းေပၚ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို နားေသာတဆင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ စာေရးဆရာ ဆရာေက်ာ္၀င္းကို တိုက္႐ိုက္ဆက္ သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဆရာေက်ာ္၀င္းဟာ The Wave မဂၢဇင္းကုိ တည္းျဖတ္ထုတ္ေ၀လ်က္ရွိၿပီး ”ကမၻာျပားၿပီ” စာအုပ္နဲ႔  ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ အမ်ိဳးသားစာေပ ဘာသာျပန္(သုတ)ဆုရရွိခဲ့ၿပီး ဘာသာျပန္နဲ႔ ပင္ကိုယ္ေရး လံုးခ်င္းစာအုပ္ေပါင္း (၆၀) ေက်ာ္ ထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ The Voice ဂ်ာနယ္အပါအ၀င္ အျခားဂ်ာနယ္ေတြမွာ လည္း မ်က္ေမွာက္ေခတ္ႏိုင္ငံေရး သံုးသပ္ခ်က္ေဆာင္းပါးေတြအပါအ၀င္ အေတြးအျမင္ေဆာင္းပါးေတြကို စဥ္ဆက္မပ်က္ေရးသားေနတဲ့ စာေရးဆရာ တစ္ဦးလည္းျဖစ္ပါတယ္။

စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွာ ျမန္မာ့စာေပဟာ ဖံြ႔ၿဖိဳးမႈမရိွ


ဆရာသန္း၀င္းလိႈင္ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး

အံ့ဘုန္းျမတ္၁ ၾသဂုတ္ ၂၀၁၀ (ဒီဗြီဘီ)

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းတဦးလည္းျဖစ္ ျမန္မာ့သမိုင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးစာေပေတြကို စဥ္ဆက္မပ်က္ ေရးသားေနတဲ့ စာေရးဆရာသန္း၀င္လိႈင္ဟာ ကေလာင္ေတြကို စာေပစိစစ္ေရးက ပိတ္ပင္တာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ေနတယ္ဆိုတဲ့ စြတ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြက ထပ္မံဖမ္းဆီးဖို႔ ျပင္ဆင္လာတာေၾကာင့္ ထိုင္း ျမန္မာနယ္စပ္ လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမကို တိမ္းေရွာင္ ေရာက္ရိွခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ေရာက္ရိွလာတဲ့ ဆရာသန္း၀င္းလိႈင္ကို သူထြက္လာရတဲ့ အေၾကာင္းေတြ၊ သူျဖန္သန္းခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာ့စာေပေလာကအေပၚ သံုးသပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ေရွ႕ဆက္လုပ္ေဆာင္မယ့္ အေၾကာင္းအခ်င္းအရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆရာသန္း၀င္းလိႈင္ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဆရာသန္း၀င္းလိႈင္က ထိုင္းျမန္မာနယ္စပ္ လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ေရာက္ရိွလာတယ္ဆိုၿပီး က်ေနာ္တို႔ ၾကားသိရပါတယ္။ ဆရာဘာေၾကာင့္မို႔ ထြက္လာရတယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းကို သိခ်င္ပါတယ္။

ထြက္လာတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ က်ေနာ္ေရးတဲ့စာအုပ္ေတြ ၁၅ အုပ္ ေလာက္ ဆိုင္းငံခံထားရတယ္။ ေနာက္တခါ က်ေနာ့္ရဲ႕ ကေလာင္ခဲြေတြေပါ့ အရင္တုန္းက စာေပတို႔ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဟာေတြပါ အဲဒါေတြပါ ပိတ္ခံထားရတယ္။ အခု စာအုပ္ ၁၅ အုပ္ဆိုင္းငံ ခံထားရတာကေတာ့ သူတို႔က အန္အယ္လ္ဒီပါတီက ထြက္ခိုင္းတာကို က်ေနာ္က မထြက္လို႔ေပါ့။ ေနာက္တခါ ဘာကေလာင္မွ ေရးခြင့္မျပဳဘူး ပိတ္လိုက္တာက ဒီဗီြဘီတို႔ အာရ္အက္ဖ္ေအတို႔၊ ဗီြအိုေအတို႔ေပါ့ ျပည္ပ သတင္းဌာနေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကို အၾကည္အညိဳ ပ်က္ေစရန္ သတင္းမွားေတြကို ေပးပို႔တယ္။ ဆက္ သြယ္တယ္။ အဆိုးျမင္၀ါဒီ စာနယ္ဇင္းသမားဆိုၿပီး သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ အကုန္လံုးပိတ္တာ။ ပိတ္လိုက္တဲ့အျပင္ က်ေနာ့္ကို ျပန္ဖမ္းမယ့္ အေနအထားလုပ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္အေနနဲ႔ အဖမ္းမခံခ်င္လို႔ ဒီဘက္ကို ထြက္လာတဲ့ သေဘာပါ။”

ဟုတ္ကဲ့ ဆရာ။ ဆရာ ျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာ့စာေပေလာကအေပၚေရာ ဘယ္လိုမ်ား သံုးသပ္မိပါသလဲဗ်။

“ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘယ္လိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနသလဲဆိုေတာ့ လြတ္လပ္ေရးရတာ ၆၄ ႏွစ္ ရိွေနၿပီ စာေပလြတ္လပ္ခြင့္တို႔ ဘာတို႔ဆိုတာ ေမးယူရမလို ျဖစ္ေနၿပီ။ လူေတြက အေၾကာက္တရားေတြနဲ႔ အမွန္တရားရဲ႕ စည္းအျပင္ကို ေရာက္ေနတယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္က သံုးသပ္တယ္။ ေနာက္တခုက ေလာကမွာ အရြက္မရိွတဲ့သစ္ပင္က အရိပ္မေပးႏိုင္ဘူး။ အရိပ္မေပးႏိုင္တဲ့သစ္ပင္ကလည္း ဘာတန္ဖိုးမွ မရိွဘူး။ အဲေတာ့ ဗမာႏိုင္ငံက ဒီမိုကေရစီဘာညာနဲ႔ အသံေကာင္းဟစ္ေနေပမယ့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွာ စာေပအႏုပညာက ဘယ္လိုမွ ဖံြ႔ၿဖိဳးမႈမရိွဘူး ဆိုတာကေတာ့ သဘာ၀က်ေနတယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ရတဲ့နည္းနဲ႔ တိုက္ မယ္ဆိုၿပီး ဒီဘက္ကို ထြက္လာတဲ့သေဘာပါ။”

ဆရာဒီဘက္ လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမဘက္ကို ေရာက္ရိွလာၿပီဆိုေတာ့ ဆရာ့အေနနဲ႔ ေရွ႕ဆက္ၿပီး ဘာေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ထားလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။

“က်ေနာ္ကေတာ့ ဟိုမွာ ေရးလို႔ မရတာ ဒီမွာက လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ ျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္က ကိုယ္တတ္ကြ်မ္းတဲ့ စာေပနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုကို အသိေပးခ်င္တယ္။ ကိုယ္ယံုၾကည္ခ်က္၊ ကိုယ္ေရးခ်င္တဲ့ဟာေလးေတြကို ဒီမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးခ်င္တဲ့စိတ္ကေတာ့ နံပါတ္တစ္ေပါ့။ ျမန္မာျပည္မွာ ဘာလုပ္ငန္းကိုပဲလုပ္လုပ္ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ကင္းရွင္းရမယ္ဆိုတာ အဲဒါ က်ေနာ္က သိပ္ဘ၀င္ မက်ဘူး။ ေနာက္တခါ လူတေယာက္ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္တို႔လို စာနယ္ဇင္းသမားက ႏိုင္ငံေရးအသိအျမင္ေတြ မၾကည္လင္ဘူး။ မတိုးတက္ဘူးဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ စာေပေတြက လူမႈဘ၀ေတြကို ဘယ္လိုမွ ထင္ဟပ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္က ယူဆတယ္။ က်ေနာ္က ေထာင္က်မခံရဲတာက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေျပာသလိုပါပဲ အစာငတ္ခံၿပီးေတာ့လည္း ႏိုင္ငံေရးမလုပ္နဲ႔ ေထာင္က်ခံၿပီးေတာ့လည္း ႏိုင္ငံေရးမလုပ္နဲ႔ ဗမာျပည္မွာက လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ဘာေတြ လူ႔တန္ဖိုးေတြ ဘာမွသိတာ မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ ေထာင္ထဲမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ ဘ၀ကို မက်ိဳးပဲ့ေစခ်င္ဘူး။ ေထာင္ထဲမွာ လူလို မေနရဘူး။ လူလိုလည္း အိပ္ရတာ မဟုတ္ဘူး။ လူလိုလည္း စားရတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ က်ေနာ္ ၆ နွစ္နဲ့ ၈ လ ေနခဲ့ရတာေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ အက်ိဳးရွိအခိ်န္ေတြ ေထာင္ထဲမွာ မကုန္ဆံုးေစခ်င္ဘူး။ အဲေတာ့ လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမကေန က်ေနာ္တတ္ကြ်မ္းတဲ့ ေနရာကေန ျပည္သူလူထုအတြက္၊ အမွန္တရားနဲ႔ တိုင္းျပည္အတြက္ လူထုရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ကို တေထာင့္တေနရာက ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ထြက္လာတာပါခင္ဗ်။”

ဆရာသန္း၀င္းလိႈင္ဟာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလမွာ သင့္ဘ၀မဂၢဇင္းမွာ ေဖာ္ျပပါရိွခဲ့တဲ့ “အနာဂတ္လြန္းပံ်ယာဥ္” ေဆာင္းပါးနဲ႔ ျမန္မာ့စာေပေလာကထဲကို စတင္၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီး သုတ၊ ရသ၊ အားကစား ေဆာင္းပါးေပါင္းစံုေတြကို ေရးသားခဲ့ကာ လံုးခ်င္းစာအုပ္ ၃၀ ေက်ာ္ကိုလည္း ပံုႏိွပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈေတြဘက္မွာေတာ့ ဆရာသန္း၀င္းလိႈင္ဟာ ၁၉၉၀ ျပည့္နွစ္ ပါတီစံုအေထြေထြေရြးေကာက္ပဲြကာလမွာ ေထာင္အခ်ဳပ္ ၁ လခဲြ က်ခံရၿပီး ၂၀၀၀ ျပည္ႏွစ္မွာ “႐ုပ္ထုမွေျပာေသာ ျမန္မာ့သမိုင္း၀င္ ပုဂၢိဳလ္ထူးမ်ား” စာအုပ္ကို စာအုပ္ထုတ္ေ၀သူက ခြင့္ျပဳခ်က္ မရရိွဘဲ ထုတ္ေ၀ခဲ့တာ ေၾကာင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ ထပ္မံခ်မွတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။

ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဒါရိုက္တာေမာင္မ်ိဳးမင္း (ရင္တြင္းျဖစ္) အျမင္


ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဒါရိုက္တာေမာင္မ်ိဳးမင္း (ရင္တြင္းျဖစ္) အျမင္

အံ့ဘုန္းျမတ္ ၃ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၀၁၀

(၂၀၁၀ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၄ ရက္။ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့အသံ နံနက္ပိုင္းအသံလႊင့္အစီအစဥ္)

နအဖအစိုးရ အာေဘာ္ သတင္းစာတစ္ေစာင္ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာမွာ မေန႔က အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ကေန ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ ႏိုင္ငံတကာကို ထိုးေဖာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ ေရးသားလာတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လက္ရွိျမန္မာ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ႐ုပ္ရွင္ ဒါ႐ိုက္တာတဦးျဖစ္တဲ့ ဒါ႐ိုက္တာ ေမာင္မ်ိဳးမင္း (ရင္တြင္းျဖစ္) နဲ႔ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဒါ႐ိုက္တာေမာင္မ်ိဳးမင္း (ရင္တြင္းျဖစ္)

  • မေန႔ကထုတ္တဲ့ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္မွာ ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ ႏိုင္ငံတကာကို ထိုးေဖာက္ ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ ႀကိးပမ္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ ေရးသားလာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ ဦးမ်ိဳးမင္းတို႔ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ လက္ရွိႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အေျခအေနကို သိခ်င္ပါတယ္။
  • က်ေနာ္တုိ႔ ၀န္ႀကီးေျပာတာ အကယ္ဒမီေပးပြဲတုိင္းမွာ သမား႐ိုးက် မဲျပာပုဆုိးထဲက ခြဲထြက္ၿပီးေတာ့ တက္ႏုိင္သေလာက္ စိတ္ကူးသစ္ အေတြးသစ္ေတြနဲ႔ စဥ္းစားၾကပါ။ ဇာတ္လမ္းေတြကုိ တည္ေဆာက္ၾကပါ ဆုိလုိ႔ က်ေနာ္က အဲဒီလုိ တည္ေဆာက္တာ၊ အခု အဲဒီလုိ တည္ေဆာက္ လုိက္တဲ့အတြက္ ရလဒ္ကဘာျဖစ္ သလဲဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဆုိရင္အခု မ႐ုိက္ခင္ကတည္းကကုိက ဒါ႐ုိက္တာ ၅ ေယာက္က ဇာတ္လမ္းေတြ တင္ရတဲ့ အျဖစ္ကုိ ေရာက္သြားတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ထြင္လြန္းလုိ႔တဲ့။ “အဲဒီေတာ့ ဘာျဖစ္သလဲဆုိ ကားအေဟာင္းေတြကုိ ျပန္႐ိုက္ရတယ္၊ အေဟာင္းေတြကုိ ႐ုိက္တဲ့အခါမွာ အေဟာင္းေတာင္မွ ႐ုိက္တဲ့အေဟာင္းကုိ အရင္ အမ်ားျပည္သူကုိ ခ်ျပထားၿပီးသားဟာကုိ အဲဒီအတုိင္း ျပန္႐ုိက္တာကုိ အဲဒီဟာကုိ ခြင့္မျပဳဘူး၊ အဲဒီလုိႀကီး ျဖစ္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ဘာ႐ုိက္ရမွန္းကုိ မသိဘူး ေလာေလာဆယ္က၊ အဲဒီလုိ ျဖစ္တာ။ အဲဒီေတာ့ ႐ုပ္ရွင္ေတြက သမား႐ုိးက်ထဲကုိ ျပန္ေရာက္ ကုန္တာေလ၊”
  • လက္ရွိႀကံဴေတြ႔ေနရတဲ့ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မႈေတြကိုလည္း သိခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။
  • “တခါတေလက်ရင္ ဇာတ္လမ္းေတြြကုိ ျပင္ခုိင္းတာေတြ ရိွေသးတယ္။ ျပင္ခုိင္းတာက ျပသနာမရိွဘူး။ တခ်ဳိ႕ဟာေတြက်လုိ႔ရိွရင္ ဘယ္ဟာက ရွည္တယ္၊ ဘယ္ဟာက တုိတယ္။ အဲလုိေတြ ျပင္ခိုင္းတာေတြရိွတယ္။ အမွန္ေတာ့ အဲဒါက ေျပာခြင့္ မရိွဘူးဗ်။ ေျပာခြင့္မရိွဘူးဆုိတာ အႏုပညာရွင္ေတြရဲ႔ အပုိင္းပဲ။ ဥပမာ က်ေနာ္က ဒီ (ျမင္ကြင္း) ႀကီးကုိ ေလးၿပီးေတာ့ တမင္တကာ ျပခ်င္ျပတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာ က်ေနာ္က သြားသြက္ရင္ သြက္မယ္ေလ။ အဲဒီေနရာမွာ ျပင္းစရာအျဖစ္ကုိ လုိခ်င္လုိ႔ ျပတာျဖစ္တယ္။ အဲဒါကုိ ျပင္းတယ္လုိ႔ ဆုိၿပီးေတာ့ ဖ်က္ခုိင္းတာရိွတယ္။ ေနာက္ ဇာတ္သိမ္းကုိ ဒီလုိျပင္လုိက္ ဟုိလုိျပင္လုိက္ အဲဒီလုိ ေတြ လာတယ္။ အဲဒါက ေျပာခြင့္မရိွဘူး။”
  • ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေက်ာ္ဆန္း တက္ခါစက အခုလို ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရးအတြက္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ ေဆြးေႏြးၾက စာတမ္းေတြ ေရးၾကဆိုၿပီး လုပ္ခဲ့ပါေသးတယ္ဗ်၊ အဲ့ဒါရဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲေရာ အခုဘယ္လိုေတြ ျဖစ္ေနလဲ။
  • “အဲဒီကာလေလးကုိ က်ေနာ္ကလြမ္းတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဆင္ဆာအဖြဲ႔နဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ Workshop ေတြလုပ္တယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ ဖ်က္တယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါဆုိ က်ေနာ္တုိ႔ ဘယ္လုိလုပ္ရင္ရမလဲ။ ဘယ္လုိျပရင္ရမလဲ အဲဒါေလးေတြ ရိွတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေဆြးေႏြးလုိ႔ ေကာင္း တဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ နည္းနည္းေျပာင္းသြားတယ္ဆုိတာ လြတ္လပ္လာတယ္ေလ။ လြတ္လပ္လာတယ္ ဆုိတာ ထူးထူးဆန္းဆန္း ကားေလးေတြ၊ သရဲကားေလးေတြ ဘာေလးေတြ အဲဒီလုိဆုိေတာ့ ဗြီဒီယုိေစ်းကြက္ ေတာ္ေတာ္ လႈပ္လႈပ္ရွားရွား ျဖစ္သြားတယ္။ နည္းနည္းေလး လြတ္လပ္လာေတာ့ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားလည္း ျဖစ္လာေရာ ေစ်းကြက္လည္း ေကာင္းလာတာေပါ့ေနာ္။ ေကာင္းလာၿပီးေတာ့ ေနာက္ပုိင္က်ေတာ့ အခု သရဲကားေတြ မရေတာ့ဘူးဆုိေတာ့ အခုဆင္ဆာက တအားၾကပ္သြားတာ။ တအားၾကပ္သြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒါ႐ုိက္တာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ာမ်ားက ဘာလုပ္ေနလဲဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႔ အနာဂတ္က မေသခ်ာေတာ့ဘူး။”
  • ဟုတ္ကဲ့ဗ်၊ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္ေနတာဆိုေတာ့ ဦးမ်ိဳးမင္းတို႔အေနနဲ႔ ေတာင္းဆိုလို႔ ရမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုပံုစံမ်ိဳး ေတာင္းဆိုခ်င္လဲ။
  • “သမား႐ုိးက်ထဲက လြတ္ဖုိ႔ဆုိတာက ခြင့္ျပဳေပးမွရမယ္ေလ။ ဆန္းသစ္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြ ဆန္းသစ္တဲ့ အျမင္ေတြကုိ ခြင့္ျပဳေပးမွေလ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလုိ ဆန္းသစ္တဲ့ဟာေတြကုိ ခြင့္မျပဳဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီၾကားထဲမွာ က်ေနာ္တုိ႔က ဒုကေရာက္ေနတာ။ အဲဒီေတာ့ အခုဘယ္သူေျပာတာကုိ ဘယ္လုိ နားေထာင္ရမွန္း မသိဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ “အဲဒီလုိ ျဖစ္ေနတာ။ ၀န္ႀကီးက လမ္းညႊန္တယ္၊ လမ္းညႊန္တဲ့အတုိင္း က်ေနာ္တုိ႔က လုပ္လုိက္တယ္၊ လုိက္လုပ္ေပမယ့္ ေနာက္ပုိင္းက က်ေနာ္တုိ႔ကုိ အဲဒီလုိ သမတာ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ဘယ္လုိေလွ်ာက္ရမွန္းမသိဘူး။ အဲဒီေတာ့ ျပည္ပေစ်းကြက္ကုိ ဖယ္ထားလုိက္ဦး ျပည္တြင္း ေစ်းကြက္ထဲမွာ ကုိ က်ေနာ္တုိ႔က ကုိယ့္ကုိကုိယ္ သက္တမ္းရွည္ေအာင္၊ သက္စုိးရွည္ေအာင္ ေတာ္ေတာ္ ရပ္တည္ေနရ တယ္။ အဲဒါ ဘယ္ေလာက္ ၾကာၿပီလဲဆုိ ၁ ႏွစ္ခြဲ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ရိွၿပီ။

Categories

%d bloggers like this: