က်န္းမာေရး, လူငယ္ေရးရာ, သတင္း

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ စတင္မ်ားျပားလား


အံ့ဘုန္းျမတ္ ၅ ဇူလိုင္ ၂၀၁၀ (ဒီဗြီဘီ)

မိုးဦးက် ရာသီကို ေရာက္ရိွလာျပီ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ရန္ကုန္ အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက ေဒသအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေသြးလြန္ တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈေတြ စတင္မ်ားျပားလာၿပီလို႔ သိရပါတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္းထဲက ေတာင္ဥကၠလာ၊ ေျမာက္ဥကၠလာ၊ ေတာင္ဒဂံု၊ ေျမာက္ဒဂံု စတဲ့ၿမိဳနယ္ေတြမွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း မ်ားျပားေနတာပါ။ အလားတူ ရန္ကုန္ေတာင္ပိုင္း ခ႐ိုင္ထဲမွာပါတဲ့ တံြေတး၊ ဒလစတဲ့ ၿမိဳနယ္ေတြမွာလည္း ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းမ်ားျပားခဲ့တယ္လို႔ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနရဲ႕ တရား၀င္သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ သိရပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ပြားေနတာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံတဦးက

“ရန္ကုန္မွာ ျဖစ္ေနတယ္၊ ေတာ္ေတာ္ဆိုးတယ္။ ေသြးလြန္ တုပ္ေကြးက တခ်ိဳ႕လည္း ျခင္ေထာင္၊ ေဆးေတြ ေဆးျပားေတြ ေရာင္းတာတို႔ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး အတြက္ ျခင္ႏိွမ္နင္းေဆးေတြ ေရာင္းတာ၊ လိုက္ဖ်န္းတာတို႔ အုတ္ကန္ေတြ အိမ္ေတြ ေလာက္လမ္းေတြထဲ ေဆးေတြဖ်န္းတာတို႔ အဲဒါေတြ စီမံခ်က္နဲ႔ ခ်ေနတယ္။”

ဒီလို ဆင္ေျခဖံုး ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း မ်ားျပားလာရတဲ့နဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့လည္း ေတာင္ဒဂံု ၿမိဳ႕နယ္က ေဒသခံတဦး ေျပာျပထားတာကေတာ့

“ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အိမ္ေအာက္ထဲဆို ေရ၀င္တာပဲေလ၊ ေျမာင္းရိွေတာ့ ေျမာင္းထဲက ေရလံွ်ျပီး အိမ္ေအာက္ထဲကို ၀င္တယ္။ ေရပုပ္ေတြ က်န္ေနခဲ့တာေပါ့။ ခြက္ေတြထဲမွာ က်န္တာမဟုတ္ဘူး။ ေျမာင္းေတြထဲကေန အိမ္ဂ်ိဳင့္ေတြထဲကေနတဆင့္ ေပါက္တာေပါ့၊ သူတို႔ဘက္က ေျမာင္းေတြ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္မယ္၊ အျမဲတမ္း ေရဆင္း ရင္ေတာ့ သက္သာမွာေပါ့။”

ဆင္ေျခဖံုးရပ္ကြက္ေတြမွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ အျဖစ္မ်ားတာနဲ့ ပတ္ သက္ျပီး အဲ့ဒီရပ္ကြက္ေတြမွာ ေရစီးေရလာ ေကာင္းမြန္ေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာက ေဆာင္ရြက္ေပးရင္ ျဖစ္ပြားမႈနႈန္း က်ဆင္းနိုင္တယ္လို့လည္း ေဆးပညာေလာက သားအခို့် ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ဒီလိုေရာဂါ ျဖစ္ပြားနႈန္းမ်ားတဲ့ ဆင္ေျခဖံုး òမိ့နယ္ေတြ မွာ ေနထိုင္တဲ့ အေျခခံျပည္သူလူထုရဲ့ ေဆးဖိုး၀ါးခ ကုန္က်စရိတ္ေတြကိုလည္း ေတာင္ဒဂံုòမိ့နယ္မွာ ေနထိုင္တဲ့ ေဒသခံတဦးက အခုလို တြက္ျပပါတယ္။

“±ိုး±ိုးက်ေနာ္တို့ သာမန္ရပ္ကြက္ထဲမွာ ထိုးရင္ အနည္းဆံုး ၁,၅၀၀ ေပါ့၊ တရက္ကို ၁,၅၀၀၊ တရက္နဲ့လည္း မေပ်ာက္ဘူး၊ အနည္းဆံုး ၂ ရက္ ၃ ရက္ သြား ရတယ္။ ဒါက အေပါဆံုး ေဆးခန္း၊ တခါထိုးရင္ ၁,၅၀၀၊ ၂,၀၀၀ ရိွတယ္။ တရပ္ကြက္ မွာ ေဆးခန္း ၂ ခုေလာက္ေတာ့ ရိွပါတယ္။ သူတို့ အျပင္ေဆးခန္းေပါ့ေနာ္၊ က်န္းမာ ေရးဌာနေတာ့ မရိွဘူး။ ဒဂံုေတာင္မွာ ေဒသနၱရေဆးခန္းမရိွဘူး။ ဆိုင္းဘုတ္ေတာ့ ရိွလိမ့္မယ္၊ ေဆးေတာ့ ရိွမယ္မထင္ဘူး။”

ဒီႏွစ္ တုပ္ေကြးရာသီမွာ ေတြ႔ရိွရတဲ့ တုပ္ေကြးေရာဂါလကၡဏာေတြကို အေထြေထြေရာဂါကု အထူးကုဆရာ၀န္တဦး ေျပာျပထားတာက

“ခါတိုင္းနဲ႔ စာရင္ေတာ့ အနီစက္ေလးေတြ အင္ျပင္လို ဟာေလးေတြ ေပါက္တာနဲ႔ ပိုလာတယ္။ ေရာဂါပံုစံ ေျပာင္းလာတာ မဟုတ္ဘူး။ အရင္တုန္းကဆိုရင္ လူတိုင္းမထြက္ဘူး၊ အခုက လူတိုင္းလိုလို ထြက္တယ္။ ထြက္တာေတာ့ ဖ်ားျပီးေတာ့ ၅ ရက္ ၆ ရက္ ေလာက္ေနမွ ထြက္တာ။ အဖ်ားက အနည္းငယ္က်တယ္၊ အဲဒီအခိ်န္မွာ ထြက္တာ၊ သံုးေလး ငါးရက္ေနမွထြက္တာ၊ အဲဒီမွာခေလးေတြကို အသဲအသန္ ျပန္ရေအာင္လုပ္ရတာ။”

ေဆးပညာေဆာင္းပါးေတြ ေရးေနတဲ့ အထူးကုဆရာ၀န္ တဦးကေတာ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အခုလို ပညာေပး စကား ေျပာျပပါတယ္။

“ျခင္မကိုက္ေအာင္ ျခင္ေထာင္နဲ႔အိပ္၊ ခေလးေတြကို ေန႔ခင္းေန႔လည္မွာ အိပ္တဲ့အခါ အ၀တ္အစား ၀တ္ေပးတဲ့အခါမွာ လက္ရွည္တို႔ ဘာတို႔ကို ၀တ္ေပးဖို႔၊ ျခင္မကိုက္တဲ့ လူးေဆးလူးေပးတာတို႔ အရဓိကေတာ့ ျခင္မကိုက္ဖို႔က အဓိကအကာ အကြယ္ေပါ့။ ခုနကလို ဖ်ားတာကေတာ့ ႐ိုး႐ိုးသာမန္ ႐ိုး႐ိုးႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုးနဲ႔လည္း ေရာလာတတ္တယ္။ ဆရာမတို႔က ခေလးအဖ်ားက်သြားတဲ့အခါမွာ မိဘေတြကို မွာပါတယ္။ သတိထားပါ၊ ခေလးက မိွန္းေနလား၊ ကစားေနလား၊ ခေလးက အဖ်ားက်သြားတဲ့အခါမွာ သာမန္အားျဖင့္ ခေလးက ေဆာ့ကစားမယ္။ မေဆာ့ဘဲ မိွန္းေနမယ္ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ားေတြ ေအးစက္ေနမယ္ဆိုရင္ ဒါစိတ္ပူစရာေပါ့။ အန္မယ္၊ အန္တဲ့အခါမွာ ေကာ္ဖီေရာင္မ်ိဳးေတြ အန္လာမယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြဆိုရင္ က်မတို႔က ေဆး႐ံုေဆးခန္းနဲ႔ နီးတဲ့ေနရာကို ဆရာမတို႔ ျပေပးဖို႔ လိုအပ္တာေပါ့။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၀ ႏွစ္စကေန ၿပီးခဲ့တဲ့ လဆန္းအထိ ရန္ကုန္တိုင္းတြင္း ၿမိဳနယ္ေတြမွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ၁,၀၀၀ နီးပါး ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး ၆ ဦး ကြယ္လြန္ခဲ့တယ္လို႔ က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာနရဲ႕ တရား၀င္သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ သိရပါတယ္။

About ahuntphonemyat

Journalist.

Discussion

2 thoughts on “ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ စတင္မ်ားျပားလား

  1. ေသြးလြန္တုပ္ေကြး

    ဒန္ဂီး ဗိုင္းရပ္စ္ ကိုသယ္ေဆာင္ထားေသာ ေအးဒီးစ္ ျခင္ ကိုက္၍ျဖစ္ေသာေရာဂါျဖစ္သည္။

    ဖ်ားမည္ အဖ်ား မွာ ရိုးရိုးအေအးမိ၍ဖ်ားေသာ တုပ္ေကြးႏွင့္ဆင္တူသည္။
    အဖ်ား မွာ အပူခ်ိန္ ၁၀၀မွ၁၀၄- ၁၀၅ ဖာရင္ဟိုက္ အထိဖ်ားႏိုင္သည္။

    လူနာ ကို အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ႏိုင္သေလာက္ ဂရုတစိုက္ တိုက္ပါ။ (စြပ္ျပဳတ္ရည္၊ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ၾကည္ ၊မိုင္လို၊ အိုဗာတင္း၊ ႏို႔၊ ဆံျပဳတ္ရည္ၾကဲရည္ၾကည္ )၊

    အဖ်ား ၃ရက္ေျမာက္ မွစ၍ သတိၾကီးစြာထားၾကရမည္။ ဆရာ၀န္ျပရန္လိုသည္။ ဆရာ၀န္အား အဖ်ား၃ရက္ေျမာက္ဟုအသိေပးရမည္။ ဆရာ၀န္မွ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ေသာကိရိယာျဖင့္လူနာ၏ လက္အား စမ္းသပ္မႈျပဳလုပ္မည္။
    လိုအပ္လွ်င္ လက္ထိပ္ဖ်ား တြင္ ေသြးေဖာက္၍ ေသြးရည္ၾကည္ ပမာဏကိုတိုင္းတာမည္။

    ဆရာ၀န္၊ ေဆးခန္းႏွင့္အလွမ္းေ၀းလွ်င္ သတိၾကီးစြာေစာင့္ၾကည့္ပါ။
    ေရာဂါျပင္းလွ်င္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကိရိယာျဖင့္စမ္းစရာမလိုဘဲ လူနာ၏ လက္ဖ်ံ ေနရာတြင္ ေသြးေျခဥေသာ အစက္ ကေလးမ်ား သူ႔အလိုလိုေပၚလာတတ္သည္။
    ၠဤသည္မွာ လူနာ၏ ဆံျခည္မွ်င္ေသြးေၾကာေလးမ်ား မွ အျပင္သို႔ ေသြးရည္ၾကည္ႏွင့္ေသြးယိုစိမ့္သည့္လကၡာျဖစ္သည္။
    အသက္အႏၱရာယ္ရွိသည္။ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ ပစၥည္းကရိယာစံုေသာ ခေလးေဆးရံုၾကီး၊ က်န္းမာေရး႒ာနမ်ား သို႔အျမန္သြားပါ။
    လမ္းတြင္ အလွမ္းမွီပါက စနစ္တက် အခ်ိဳးအစားမွန္မွန္ေဖ်ာ္ထားေသာ ဓါတ္ဆားရည္ ကို ၀င္ႏိုင္သေလာက္တိုက္ေကၽြးသြားပါ။

    မည္သည့္အခ်ိန္တြင္မဆို ခေလးအဖ်ားက်သြားလွ်င္ ပိုမို၍သတိထားပါ။ အဖ်ားက်ျပီးျပီးခ်င္း ခေလးအီလြန္းလွ်င္၊ ဂဏွာမျငိမ္ျဖစ္လွ်င္၊ ခေလးမွိန္းေနလွ်င္ ( ေခၚေျပာ၊ေခ်ာ့ျမဴရာတြင္မတံု႕ျပန္လွ်င္ )၊ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ားမ်ား ေရခဲတမွ်ေအးစက္ေနလွ်င္၊ အႏၱရာယ္ရွိေသာ ေသြးလန္႔သည့္လကၡဏာမ်ားျဖစ္သည္။ ပစၥည္းကိရိယာစံုေသာ က်န္းမာေရး႒ာန၊ေဆးရံုသို႔ အျမန္သြားပါ။
    ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ႏွင့္ ေသြးလန္႔ေသြးလြန္ျခင္းသည္ အခ်ိန္မွီ စနစ္တက် ဓါတ္ဆားရည္တိုက္ေကၽြးျခင္း ႏွင့္ အေရးေပၚ ေသြးသြင္းျခင္း ျဖင့္ကုသ ႏိုင္ပါက အသက္ကယ္ႏိုင္သည့္ ေရာဂါျဖစ္သည္။

    ဓါတ္ဆားရည္ေဖ်ာ္နည္း
    MPF သို႔မဟုတ္ WHO မွထုတ္လုပ္ေသာ ဓါတ္ဆားထုပ္ကိုသံုးပါ။ သီးစံုဓါတ္ဆား၊ ေရဆူဓါတ္ဆား မ်ား မသံုးရပါ။
    ဓါတ္ဆားထုပ္ကို လႈပ္ၾကည့္ပါ။ အထဲမွ ဓါတ္ဆားမ်ား လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားေနေသာအသံကိုၾကားရမည္။
    ဓါတ္ဆားမ်ား အထဲတြင္ ခဲေနလွ်င္၊ ၀ါေနလွ်င္မသံုးရ။
    ေရက်က္ေအး ကို ၁ လီတာ 1L ၀င္ေရသန္႔ ဗူးတြင္ ေရ ၁လီတာ ျပည့္ေအာင္ ထည့္ပါ။
    ဓါတ္ဆားမႈန္႕မ်ားကို ေရသန္႔ဗူးထဲထည့္ပါ။
    ဓါတ္ဆားမႈန္႕မ်ား အားလံုးေပ်ာ္သည္အထိ လႈပ္ရမ္းေဖ်ာ္ပါ။
    ေဖ်ာ္ထားေသာ ဓါတ္ဆားေပ်ာ္ရည္ ကို ေဆးအျဖစ္ သတ္မွတ္၍ ျမန္ျမန္ႏွင့္မွန္မွန္ လူနာေသာက္ႏိုင္သေလာက္ တိုက္ပါ။
    အခ်ိဳရည္ သၾကား စသည္တို႔ ထပ္မံ၍ မေပါင္းထည့္ရ။ ဓါတ္ဆားရည္၏ ေပ်ာ္၀င္ႏႈန္းအခ်ိဳးအစားပ်က္သြားလိမ့္မည္။ ထိုအခါ ဓါတ္ဆားရည္၏ အစြမ္းသတၱိ ေပ်ာက္သြားမည္။ အခ်ိဳးအစားမွန္စြာေဖ်ာ္ထားေသာ ဓါတ္ဆားရည္၏ အစြမ္းမွာ ယိုစိမ့္ထြက္သြားေသာ ေသြးရည္ၾကည္ႏွင့္ေသြး မ်ား အစား ေသြးေၾကာထဲတြင္ ၀င္ေရာက္အစားထိုးေပးျခင္းျဖစ္သည္။ ဓါတ္ဆားရည္၏ ေဖ်ာ္ထားေသာ အခ်ိဳးအစား မမွန္လွ်င္ ဓါတ္ဆားရည္သည္ ေသြးေၾကာထဲတြင္ ၾကာျမင့္စြာ မေန ဘဲ ဆီးျဖစ္ သြားသည္။ အက်ိဳးမရွိ။
    ေဖ်ာ္ထားေသာ ဓါတ္ဆားေပ်ာ္ရည္ ၂၄နာရီ ၁ရက္ ၾကာသည္အထိ ေသာက္၍ မကုန္လွ်င္ သြန္ျပစ္ပါ။ အသစ္ေဖ်ာ္တိုက္ပါ။

    Posted by ေဒါက္ဂ်စ္ | July 9, 2010, 1:31 am
  2. ေဒါက္ဂ်စ္ေရ က်န္းမာေရး အႀကံေပးခဲ့တာ ေက်းဇူးပါဗ်ာ။ ေနာက္ကိုလည္း က်န္းမာေရးပညာေပးေလးေတြ ေရးေပးဖို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္ဗ်ာ။

    Posted by ahuntphonemyat | July 9, 2010, 2:18 am

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: