ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔  စစ္မွန္တဲ့ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေတြ လုပ္ဖုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ဒဲရက္ခ္ မစ္ခ်ဲလ္ (Derek Mitchell) က တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

ဒီကေန႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္နဲ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၊ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ တုိင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္မွာ ဒဲရက္ခ္ မစ္ခ်ဲလ္ (Derek Mitchell) ေျပာၾကားလိုက္တာပါ။

ဒဲရက္ခ္ မစ္ခ်ဲလ္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရခဲ့တဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာသန္း၀င္းက “အေမရိကန္ ကုိယ္စားလွယ္ကေျပာတာေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခြင့္၊ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးျဖစ္ဖို႔ အၿမဲမျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္ေပါ့၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔တဲ့ ကိစၥေနာက္ဆက္တြဲ ဘာေတြျဖစ္လာမလည္းဆုိတာ လက္ေတြ႔ျဖစ္ရပ္ကုိ အနီးကပ္ သူတုိ႔က သိခ်င္တယ္တဲ့၊ေတြ႕ဆံုမႈရဲ႕ ေနက္ကြယ္မွာ ရိွေနတဲ့ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္မႈကုိ သူတုိ႔ အဓိက ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ရဲ႕ ျပန္လည္ေဆြးေႏြးမႈေတြကိုလည္း ေဒါက္တာသန္း၀င္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ဥကၠ႒ႀကီးကလည္း တုိင္းျပည္အက်ဳိးပဲ ၾကည့္မယ္ေပါ့။ ပါတီအက်ဳိး က်န္တဲ့ လူေတြအက်ဳိး မၾကည့္ဘူးေပါ့။ တုိင္းျပည္လူထု အက်ဳိးစီးပြား ျဖစ္ထြန္းမယ့္ ကိစၥပဲ လႊတ္ေတာ္က လုပ္မယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အေထြေထြ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အမိန္႔ ထုတ္ျပန္ေပးဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊြတ္ဖို႔ကိစၥကုိလည္း လႊတ္ေတာ္ တရပ္လုံးက အတည္ျပဳၿပီးၿပီ၊ သမၼတထံကုိ တင္ျပၿပီးၿပီ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားကုိ  အဲဒါေတြ ေျပာတယ္။”

အေမရိကန္ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ဒဲရက္ခ္ မစ္ခ်ဲလ္နဲ႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က တာ၀န္ရွိသူေတြ ေတြ႔ဆံုမႈမွာလည္း ေျပာၾကားခဲ့တယ္လို႔လည္း ေတြ႔ဆံုပြဲ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ အစိုးရအာမခံခ်က္ ေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဒါက္တာေအးေမာင္က ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အထူးကိုယ္စားလွယ္တဦးနဲ႔ အစိုးရသစ္ ေတြ႔ဆံုမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ေဒါက္တာေအးေမာင္က အခုလို မွတ္ခ်က္ေပး ေျပာဆိုပါတယ္။

“တရုတ္နဲ႔လည္း အိမ္နီးနားခ်င္းဆုိေတာ့ ဆက္ဆံေရးက ေတာ္ေတာ္ေကာင္း ေနတယ္ အင္မတန္ အလွမ္းေဝးတဲ့ အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံတခုက လာတယ္၊ ဗမာျပည္အေရး စိတ္ဝင္စားတယ္ ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့  ေကာင္းတဲ့ဘက္ကုိ ဦးတည္လာတယ္လုိ႔ပဲ ျမင္တယ္၊ ေနာက္ပုိင္းမွာ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေတြ႔ၿပီးခါမွ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈ ႐ုပ္သိမ္းဖုိ႔ကိုလည္း အုိဘားမားအစုိးရ သေဘာေပါက္ေအာင္ ရွင္းျပေပးႏုိ္င္မယ္၊ လက္ရိွဖြဲ႔စည္းပုံနဲ႔သြားေနတဲ့ အစုိးရသစ္ အေပၚမွာလည္း ပုိၿပီး ထဲထဲဝင္ဝင္ ဆက္ဆံတာမ်ားလာလုိ႔ သေဘာေပါက္ လာမယ္၊ ဒီလုိဆုိရင္ ကာလေလးတခုအတြင္းမွာ စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္မႈ လုပ္ငန္းေတြကုိ အစုိးရသစ္က ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ေဆာင္ရြက္ သြားႏုိင္ဖုိ႔ လမ္းပြင့္သြားႏိုင္ပါတယ္။”

အေမရိကန္ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ဒဲရက္ခ္ မစ္ခ်ဲလ္အဖြဲ႔ဟာ ဒီကေန႔ ေန႔လယ္ပိုင္းမွာ ႏိုင္ငံေရး၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္အပါအ၀င္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုမႈေတြရွိခဲ့ၿပီး ညေနပိုင္းမွာေတာ့ တိုင္းရင္းသားညီေနာင္ငါးပါတီက ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံုဖို႔ရွိေနပါတယ္။

ဒဲရက္ခ္ မစ္ခ်ဲလ္နဲ႔အဖြဲ႔ဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ NLD ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ေတြ႔ဆံုဖို႔ ရွိေနပါတယ္။

ဒီလ ၁ ရက္ေန႔ကစၿပီး ဘဏ္အတိုးႏႈန္းေတြ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တဲ့အတြက္ ေငြေခ်းယူသူေတြအတြက္ပဲ အက်ဳိးမ်ားတယ္လို႔ ပညာရွင္တခ်ဳိ႔က ေ၀ဖန္ေနၾကပါတယ္။

အရင္က အပ္ေငြအေပၚ အတိုးႏႈန္း ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းေပးၿပီး ေခ်းေငြအေပၚ ၁၇ ရာခိုင္ ႏႈန္း အတိုးေကာက္ယူေနရာက အပ္ေငြအေပၚ အတိုးႏႈန္း ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္မနည္း ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္မမ်ားဘဲ အတိုးေပးဖို႔နဲ႔ ေခ်းေငြအေပၚ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္မမ်ားဘဲ အတိုးေကာက္ယူဖို႔ ဗဟိုဘဏ္က အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

ဒီလိုေျပာင္းလဲက်င့္သံုးမႈေၾကာင့္ လုပ္ငန္းတိုးခ်ဲ႕လိုတဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အဖုိ႔ အက်ဳိးပိုမ်ားတယ္လို႔လည္း ဒီေန႔ထုတ္ အစိုးသတင္းစာေတြမွာ ေရးသားပါတယ္။

အတိုးႏႈန္းေတြ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ ေျပာင္းလဲလိုက္ ေပမယ့္ ဘဏ္ေတြရဲ႕ ၀န္ေဆာင္ခက အရင္အတုိင္းပဲျဖစ္လို႔ ဘဏ္ေတြ တည္ ေထာင္ထားသူ အမ်ားစုျဖစ္တဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ ႀကီးေတြ အက်ဳိးအျမတ္ ရွိၿမဲရွိေနၿပီး အပ္ႏွံ သူေတြပဲ အက်ဳိးေလ်ာ့သြားတာလုိ႔ စီးပြား ေရးပညာရွင္တဦးက တြက္ခ်က္သံုးသပ္ ပါတယ္။

“အရင္ သူတုိ႔က ၁၂ က်ပ္နဲ႔ လက္ခံတယ္၊ ၁၇ က်ပ္နဲ႔ ျပန္ေခ်းတယ္။ အခုက်ေတာ့ ၁၀ နဲ႔ လက္ခံတယ္၊ ၁၅ က်ပ္နဲ႔ ျပန္ေခ်းဆုိေတာ့ သူတုိ႔က ၅ က်ပ္က ျမတ္တာ ျမတ္တာပဲ။ တကယ္တမ္း ထိတာကေတာ့ မလုပ္တတ္မစားတတ္လုိ႔ ဘဏ္မွာ ပဲ ရိွတဲ့ဟာေလး ေပါင္ၿပီးေတာ့ သြားထားတဲ့လူတုိ႔လုိ၊ သက္ႀကီးပုိင္းတုိ႔၊ ပင္စင္စားတုိ႔ အတြက္ကေတာ့ ၂ က်ပ္ေလွ်ာ့သြားတာ ေပါ့ေလ။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းက က်မွ မက်တာ။”

အတိုးႏႈန္းသစ္ေၾကာင့္ ေငြအပ္သူေတြကုိ အက်ိဳးနည္းေစေပမယ့္ ခုထိေတာ့ ေငြအပ္ႏွံသူေတြ ေငြျပန္ထုတ္တာ မေတြ႔ရေသးသလို အဲ့ဒီလိုျဖစ္ခဲ့ရင္ စိုးရိမ္ရမယ့္ အေျခအေနေတြကိုလည္း စီးပြားေရးပညာရွင္ ခင္ေမာင္ညိဳ (ေဘာဂေဗဒ) က သံုးသပ္ျပပါတယ္။

“၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေတာင္မွ ရေအာင္မရွာႏုိင္တဲ့ လူကေတာ့ ဘဏ္အပ္ေပါ့။ အခု ၾကည့္ေနတာက ခြဲထုတ္သြားတဲ့ အရိပ္အေရာင္ကေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ စိတ္ပူစရာ တခ်က္က ဘဏ္ကေန ခြဲထုတ္ၾကတဲ့အတြက္ ဘဏ္ေတြ ဒုကၡေရာက္မွာ။ ထုတ္သြားတဲ့ ေငြေတြက အက်ဳိးရိွတဲ့ေနရာမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မလုပ္ဘဲနဲ႔ ေျမတုိ႔၊ အိမ္တုိ႔၊ ကားတုိ႔မွာ သြားကစားလုိက္ရင္လည္း ပုိၿပီးေတာ့ဆုိးသြားႏုိင္တယ္။ အတုိးႏႈန္းက အရမ္းႀကီးေတာ့ ခ်ေပးလုိ႔ရမယ္လုိ႔ေတာ့ မယူဆဘူး။ ဒီအေျခအေနမွာ တည္ၿငိမ္မႈရိွရင္ေတာ့ ေနာက္တ ဆင့္ ထပ္ခ်ေပးဖုိ႔က ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ ယူဆတယ္။”

ျမန္မာဘဏ္ေတြယူတဲ့ ၀န္ေဆာင္ခ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အိမ္းနီးခ်င္း စင္ကာပူႏိုင္ငံနဲ႔ တန္းတူျဖစ္ၿပီး အာဆီယံေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြမွာ ၀န္ေဆာင္ခ အျမင့္ဆံုးျဖစ္ေနတာကုိ ေ၀ဖန္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

အပ္ေငြနဲ႔ ေခ်းေငြ အတုိးႏႈန္း ကြာဟမႈျပင္းသြားမွာကုိလည္း စုိးရိမ္တယ္လုိ႔ ခင္ေမာင္ညိဳ (ေဘာဂေဗဒ) က ေျပာပါတယ္။

“ဘဏ္ေတြက တကယ္တမ္းက လႈပ္လႈပ္ကေလးပဲ ရိွတာ၊ ဘာမွ သိပ္လႈပ္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမွာ မရိွဘူး။ အခု ဘဏ္ရဲ႕ အဓိကဝင္ေငြက အပ္တာနဲ႔၊ ေနာက္တခုက လႊြဲေငြကရတာရယ္ ဒါေတြကုိ အားကုိးေနရတဲ့အခါက်ေတာ့ ကြာဟခ်က္ကေတာ့ ေလွ်ာ့ခ်လုိ႔ မရေသးဘူး။ ေလာေလာဆယ္မွာ ဘဏ္လုပ္ငန္း ဖြ႔႔ံၿဖိဳးတုိးတက္လာရင္ ေလွ်ာ့ခ်လုိ႔ရတယ္၊ ဘဏ္လုပ္ငန္း မဖြ႔ံၿဖိဳးမတုိးတက္ေသးရင္ေတာ့ ဒီဟာ လုပ္လုိ႔ မရဘူး။”

ပုဂၢလိကဘဏ္တခ်ဳိ႔ကေတာ့ အပ္ေငြအေပၚ အတိုးႏႈန္း ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္မနည္း ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္မမ်ားတဲ့ ပဏာမနဲ႔ ေပးႏိုင္ေအာင္ ညႇိႏိႈင္းေစ်း သတ္မွတ္ဖို႔ စီစဥ္ေန ၾကၿပီး ဗဟိုဘဏ္ရဲ႔ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ အစိုးရအဖြဲ႔တာ၀န္ရွိသူေတြရဲ႕ ေျပာဆိုေျဖၾကားခ်က္ေတြဟာ လိုရာမေရာက္ဘဲ ဆင္ေျခေပး ေျပာၾကားမႈေတြ မ်ားေနတယ္လုိ႔ လႊတ္ေတာ္တက္ ကိုယ္စားလွယ္တခ်ိဳ႕က ေ၀ဖန္လိုက္ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တဦးက “အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ သူတို႔ေျဖရမယ့္ ဥစၥာ ဇေ၀ဇ၀ါ ျဖစ္တဲ့ ဥစၥာေတြေပါ့ေလ။ ေနာက္တခါ သူတို႔မွာ အေျဖက တိတိက်က် မရွိတဲ့ဥစၥာမ်ဳိးကေတာ့ အဲဒီလိုမ်ဳိး ေမးတဲ့ေမးခြန္းက တျခား သူတို႔ေျဖတာက တမ်ဳိး အဲလို ျဖစ္ကုန္တယ္ဗ်။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ၀န္ႀကီးေတြက သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကို ကာကြယ္ေပးၿပီးေတာ့ ေျဖသြားတာ မ်ားတယ္ေလ။ သူတို႔ လုပ္ေနပါတယ္။ လုပ္ေနဆဲ၊ လုပ္ပါမယ္ဆိုတဲ့ စကားမ်ဳိးနဲ႔ ေနာက္ဆံုး ပိတ္ပိတ္ သြားတာပဲ ေတြ႔ရတယ္ေလ။ သူတို႔က တိတိက်က် ေျဖဖို႔ ႀကိဳစားတာထက္ အဆိုေတြကို ျပန္ရုပ္သိမ္းဖို႔အတြက္ ဆင္ေျခဆင္လက္ေတြ ေပးေနတာပဲ ေတြ႔ရပါတယ္” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ေတြက အခ်ိန္ကို တန္ဖိုး ထားဖို႔၊ ေမးခြန္းေတြကို တိတိက်က်ေျဖဖို႔ မဆိုင္တာေတြ မေျပာဖို႔ သတိေပး ထားေပမယ့္ ၀န္ႀကီးေတြက အေလးအနက္ မထားဘဲ ေျပာဆိုေနၾကတယ္လို႔လည္း အျခား ကိုယ္စားလွယ္ တခ်ိဳ႕က ဆိုပါတယ္။

ဒီလိုေျပာဆိုတဲ့ ၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္မွတ္တမ္း တင္ၿပီးသား ျဖစ္မယ္လို႔လည္း ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသိန္းၫႊန္႔က ေျပာပါတယ္။

“၀န္ႀကီး အကုန္လံုးကိုေတာ့ က်ေနာ္က ေျပာစရာ မရွိဘူး။ က်ေနာ္တို႔ အားရတဲ့ သေဘာက်ရတဲ့ ၀န္ႀကီးေတြလည္း ရွိတာေပါ့။ သူ႔၀န္ႀကီးဌာနက သေဘာထားကို သူတို႔နားလည္သလို ေျဖတဲ့ သူေတြလည္း ရွိတာေပါ့။ ဒီအေပၚမွာ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ကလည္း စနစ္က်ဖို႔အတြက္၊ အခ်ိန္ေတြ တန္ဖိုးရွိရွိ သံုးၾကဖို႔အတြက္ ထိန္းေက်ာင္းေပးေနပါတယ္။  လႊတ္ေတာ္ကို ေျဖၾကျပဳၾကတဲ့ အခါမွာ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ရဲ႕ ထိန္းေက်ာင္းမႈက အဓိကပဲေလ။ အဲေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွတ္တမ္းထဲမွာ ပါၿပီးသားပဲ။ ”

၀န္ႀကီးေတြရဲ႕ ေျဖၾကားမႈေတြအၿပီးမွာ အဆိုေတြ ျပန္႐ုပ္သိမ္းေပးရတာ မ်ားေနတယ္လို႔လည္း ကိုယ္စားလွယ္က ဆိုပါတယ္။

“သူတို႔ ၀န္ႀကီးေတြက အဲလိုမ်ဳိး ေျပာလာၿပီဆိုရင္ အဲဒီအဆိုက ရံႈးရင္လည္း ရံႈးမယ္။ ရုပ္သိမ္းရင္လည္း ရုပ္သိမ္းရမယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ သူတို႔ ဒီဘက္ကို ဂုဏ္သိကၡာ ေပးခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မွတ္တမ္းအျဖစ္တင္ ထားရွိမယ္ေပါ့ဗ်ာ။ အဲေလာက္နဲ႔ပဲ ေနာက္ဆံုး အဆုံးသတ္သြားတာ ေတြ႔ရတယ္။”

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ေတြမွာ ၀န္ႀကီးေတြက ေမးခြန္းေပါင္း ၁၅၀ ေက်ာ္ ေျဖၾကားတာ၊ အဆိုေပါင္း ၅၀ ၀န္းက်င္မွာ ပါ၀င္ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္လံုးမွာ တင္သြင္းခဲ့တဲ့ အဆိုေပါင္း ၅၀ ၀န္းက်င္ထဲက ႀကံ့ခုိင္ေရးပါတီက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တင္သြင္းတဲ့ အဆိုေတြသာအမ်ားစု အတည္ျပဳခံခဲ့ရၿပီး ဒီမိုကရက္တစ္အင္အားစုကိုယ္စားလွယ္ေတြ တင္သြင္းတဲ့ အဆို အမ်ားစုက ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့ရသလို မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရာမွာလည္း မဲအျပတ္အသတ္နဲ႔ ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ပါတယ္။

သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ဥပေဒေတြကို ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဦးေဆာင္ေရးဆြဲေနၿပီး လႊတ္ေတာ္ကို မၾကာခင္ တင္သြင္းမယ္လို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးက ဒီေန႔ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ ေျပာပါတယ္။

သတင္းမီဒီယာေတြ လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပး ေရး ဥပေဒတရပ္ ျပ႒ာန္းဖို႔ သဃၤန္းကြ်န္းၿမိဳ႔နယ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးသိန္းၫြန္႔ မေန႔ကအစည္းအေ၀းမွာ အဆိုတင္ခဲ့တာကိုေတာ့ ဒီေန႔အစည္းအေ၀းမွာ မွတ္တမ္းတင္ပါတယ္။

ဒီအဆိုနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဆန္းက မီဒီယာဥပေဒ ျပဌာန္း ဖုိ႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုးကို ဇူလုိင္ကတည္းက ေပးပုိ႔ထားၿပီး အႀကံညာဏ္ယူေနပါတယ္၊ စသည္ျဖင့္ တင္ျပသြားတယ္လို႔ ဦးသိန္းၫြန္႔က ေျပာျပပါတယ္။

“ေနာက္တပတ္ လႊတ္ေတာ္မွာ မေဆာင္ရြက္ဘူး ဆုိရင္ က်ေနာ္က ဒီအဆုိကို မွတ္တမ္းတင္ထားတဲ့အေပၚမွာ အေျခခံၿပီးေတာ့ ေနာက္ လာမယ့္ လႊတ္ေတာ္မွာ က်ေနာ္ ထပ္မံေဆြးေႏြးမွာပါ”လုိ႔ ဦးသိန္းၫြန္႔က ေျပာပါတယ္။

ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေရးဆြဲတင္သြင္းလာမယ့္ ဥပေဒမူၾကမ္းမွာ သတင္းမီဒီ ယာသမားေတြအတြက္ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးျဖစ္မယ့္ ဥပေဒမ်ိဳးေတြ ပါ၀င္လာရင္လည္း ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားမယ္လို႔လည္း ဦးသိန္းညြန္႔က ေျပာပါတယ္။

“သူတုိ႔ တကယ္တင္သြင္းလာရင္ အဲဒီ ဥပေဒၾကမ္းအေပၚမွာ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းဖုိ႔ အေထာက္အကူမျပဳဘူးဆုိရင္ ႏုိင္တာ႐ံႈးတာ အပထား ျပင္ဆင္ခ်က္ အဆုိတင္သြင္းၿပီးေတာ့ တိုင္းျပည္ကသိေအာင္ က်ေနာ္လုပ္ရမွာေပါ့။ က်ေနာ္တတ္ႏုိင္ သေလာက္ေတာ့ လုပ္မွာ။”

၀န္ႀကီးဦးေက်ာ္ဆန္းက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ နာရီအေတာ္ၾကာ ေျပာၾကားသြား ရာမွာ စာေပလြတ္လပ္ခြင့္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားရတာကိုလည္း ရွင္းလင္းသြားတယ္လို႔လည္း ဒီ့ျပင္ကုိယ္စားလွယ္တဦးက ေျပာပါတယ္။

“စာေပလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိတာကလည္း စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ ဒီအခ်ိန္မွာ လုပ္လုိ႔ မရေသး ဘူးတဲ့၊ ဒီမုိကေရစီဆုိတာ ဒီႏုိင္ငံရဲ႔ ေမြးကင္းစ ကေလးလုိပဲ ရိွပါေသးတယ္။ ေနာက္ေတာ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေလွ်ာ့ေပါ့ၿပီးေတာ့ ဥပေဒေတြျပ႒ာန္းၿပီး အဆင့္ဆင့္လုပ္လာရင္ ဒီ ဥပေဒေတြဟာ သီးျခား ဒီလႊတ္ေတာ္မွာ ျပ႒ာန္းစရာမလုိဘဲနဲ႔ တစတစနဲ႔ သူူတုိ႔က ေလွ်ာ့ေပါ့ၿပီး တုိးလာဖုိ႔ အေျခအေန ရိွပါတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။”

စာေပစိစစ္ေရးကို ေ၀ဖန္ေနၾကေပမယ့္ ဒီစာေပစိစစ္ေရးဟာ မီဒီယာသမားေတြ အေပၚ အက်ိဳးရွိေစပါတယ္လို႔ ကာကြယ္ေျပာၾကားသြားတယ္လို႔လည္း အဲဒီကိုယ္စားလွယ္ က ျပန္ေျပာျပပါတယ္။

“ဦးေက်ာ္ဆန္းက စာေပစိစစ္ေရးဆုိတာ ႏွစ္ဘက္ ညႇိႏႈိင္းေျဖရွင္းရပါတယ္။ သတိ ေပးလုိ႔လည္း ရပါတယ္။ စာေပထုတ္ေဝခြင့္ကုိ ေခတၱရပ္ဆုိင္းထားလုိ႔ ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မနစ္နာပါဘူးတဲ့။ ဥပေဒအရ အေရးယူတယ္ဆုိတာကေတာ့ ျပတ္သားတယ္၊ တိက်တယ္၊ ျပင္းထန္တယ္ အဲဒါေၾကာင့္ အဲဒီလုိအေျခအေနမ်ဳိး မေရာက္ခင္ စာေပစိစစ္ေရးအဖြဲ႔က ဟန္႔တားေပးရတာအတြက္ အဲဒါဟာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အက်ဳိးရိွပါတယ္လုိ႔ ေျဖသြားပါတယ္။”

ဒီကေန႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ ဦးသိန္းၫြန္႔တင္သြင္းတဲ့ ႏိုင္ငံတကာစံခ်ိန္စံၫႊန္းနဲ႔ညီတဲ့ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးကာကြယ္တဲ့ဥပေဒ ျပ႒ာန္းဖို႔ အဆိုကိုလည္း သက္ဆုိင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနက လုပ္ေဆာင္ေနၿပီျဖစ္တာေၾကာင့္ အတည္မျပဳဘဲ မွတ္တမ္းအျဖစ္ ထားရွိခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အင္တာဗ်ဴး မ်က္ႏွာဖံုးအျဖစ္ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ Messenger News Journal ဂ်ာနယ္ကို စာေပစိစစ္ေရးက ေနာက္ဆက္တြဲသတင္းတင္ျပခြင့္နဲ႔ ေနာက္ဆံုးရသတင္းေတြ မ်က္ႏွာဖံုးမွာ ေဖာ္ျပခြင့္ေတြကို သီတင္းပတ္တခုထိ ပိတ္ပင္ၿပီး အေရးယူလိုက္ပါတယ္။

စာေပစိစစ္ေရးက ဒီကေန႔မနက္ပိုင္းမွာ ဂ်ာနယ္တိုက္ကို ပိတ္ပင္ေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားခဲ့တာျဖစ္ၿပီး မၾကာေသးခင္ကမွ အသစ္ျပ႒ာန္းတဲ့ ပံုႏိွပ္ထုတ္ေ၀ေရး နည္းဥပေဒေတြနဲ႔ ၿငိစြန္းခဲ့တယ္ဆိုၿပီး အေရးယူလိုက္တာလုိ႔ Messenger ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္ဒီတာတဦးက ေျပာပါတယ္။

“ဒီေန႔မနက္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ ဂ်ာနယ္ေတြ တင္ျပခြင့္ရတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ အခ်ပ္ပုိ ၂ မ်က္ႏွာရယ္၊ အဖုံးရယ္္၊ က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပလုိ႔ မရဘူး၊ ပိတ္လုိက္ပါတယ္။ အဓိက ပိတ္လုိက္တာကေတာ့ စာေပစိစစ္ေရးက ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူကုိ ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့အတြက္ အပိတ္ခံရတာပါ။”

Messenger Journal ကို အေရးယူလိုက္တဲ့ ပံုႏိုပ္ထုတ္ေ၀ေရး ဥပေဒအသစ္ေတြဟာလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္လြတ္လာစဥ္က ဂ်ာနယ္အမ်ားစု မ်က္ႏွာဖံုးအျဖစ္ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကတဲ့အေပၚ အေရးယူဖို႔ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ပံုႏိုပ္ထုတ္ေ၀သူမ်ားဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြကို ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ခဲ့တဲ့ ဥပေဒျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို အေရးယူခံရတဲ့အေပၚ Messenger ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္ဒီတာက “စာေပစိစစ္ေရးကလည္း သူတုိ႔သတ္မွတ္ထားတဲ့မူေတြ ရိွတယ္။ ခ်မွတ္ထားတဲ့မူအတုိ္င္း က်ေနာ္တို႔ကလုပ္ရတာေပါ့။ တခါတေလက်ရင္ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ခ်ိဳးေဖာက္တာမ်ိဳး မဟုတ္ေပမယ့္ အေျခအေနအရ အခ်ိန္အခါအရ လုပ္လုိက္ရတာေလးေတြ ရိွတယ္္။ က်ေနာ္တုိ႔မွာ တခါတေလ အဆင္မေျပတာေလးေတြရွိတယ္။ စာေပစိစစ္ေရးဘက္ကၾကည့္ေတာ့ ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူနဲ႔ ၿငိတယ္ေပါ့ဗ်ာ။”

အခုပိတ္ပင္ခံရတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အင္တာဗ်ဴးေဖာ္ျပခြင့္ ရရွိခဲ့တဲ့ Messenger ဂ်ာနယ္ဟာ လက္ရွိ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ အျဖစ္ တာ၀န္ယူထားတဲ့ ဗိုလ္ႀကီးေဟာင္း ဦးတင္ေအးရဲ႕သား ဦးေဇာ္မင္းေအး ထုတ္ေ၀ေနတဲ့ ဂ်ာနယ္ျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေရးေကာ္မရွင္က တင္သြင္းတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်က္ ေတြကို ကိုယ္စားလွယ္တဦးက ကန္႔ကြက္လုိ႔ ေျဗာင္မဲခြဲရာမွာ မဲအျပတ္အသတ္နဲ႔ ႐ႈံးသြားပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္ ဦးညြန္႔တင္ တင္သြင္းတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ခ်က္အရ ႏိုင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈ၊ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုဆန္႔က်င္မႈ၊ တရားမ၀င္အသင္းအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံမႈ စတဲ့ျပစ္မႈေၾကာင့္ ျပစ္ဒဏ္က်ခံရတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ဟာ ရာသက္ပန္ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ခြင့္ မရွိေတာ့ပါဘူး။

ဒီျပင္ဆင္ခ်က္အဆုိကုိ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအင္အားစုပါတီ စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုး၀င္းက ကန္႔ကြက္ ေဆြးေႏြးရာမွာ မဲခြဲတာလို႔ ေျမပံုမဲဆႏၵနယ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက ေျပာျပပါတယ္။“အခု လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ထဲမွာလည္း ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈ၊ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္မႈ၊ ေထာင္က်တဲ့အမႈေတြ အမ်ားႀကီးပါတဲ့။ အခုမွ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပဲြေတြမွာ ဒီဥပေဒနဲ႔ ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ဟာကိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ မႀကိဳက္ပါဘူးလုိ႔ ဦးစုိး၀င္းက တင္ျပတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ကန္႔ကြက္တာ၊ ေထာက္ခံတာကို မတ္တတ္ရပ္ မဲေပးၾကတယ္။ အဲဒီမွာ ေထာက္ခံ တာက ၃၁ မဲ၊ ၾကားေနက ၈ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲက ၃၈၂ မဲေပါ့။ အဲဒီလုိနဲ႔ ဦးစုိး၀င္းအဆုိက ရႈံးနိမ့္သြားပါတယ္။”

ေကာ္မရွင္ရဲ႕ျပင္ဆင္ခ်က္အဆိုနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း ေ၀ဖန္ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

“ႏုိင္ငံေရးသမားဆုိတာက အခ်ိန္မေရြး ဘယ္သူပဲဆုိဆုိ ႏုိင္ငံေရးေလာကနဲ႔ အျပစ္ခံရတဲ့ေပၚမွာ ဒီပုဒ္မက အက်ံဳးမ၀င္သင့္ပါဘူး။ အဲဒီလူေတြက ဒီပုဒ္မအရလည္း ျပစ္ဒဏ္က်ခံၿပီးျဖစ္တယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ေနာက္တခါ ေရြးေကာက္ပဲြမ၀င္ရဆုိတဲ့ ကန္႔ သတ္ခ်က္မ်ား မရွိသင့္ပါဘူး။”

ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ တင္သြင္းတဲ့ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးထဲက  ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္က မေၾကညာဘဲ ခ႐ိုင္အဆင့္က ေၾကညာဖို႔ ျပင္ဆင္ခ်က္အဆုိကေတာ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ႐ံႈးနိမ့္ၿပီး အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္မွာ အႏိုင္ရထားပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ သဃၤန္းမဲဆႏၵနယ္က ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသိန္းၫြန္႔ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး ဥပေဒသစ္မူၾကမ္းေရးဆြဲဖို႔နဲ႔ သတင္းမီဒီယာေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကို အကာအကြယ္ ေပးေရးဥပေဒ ျပဌာန္းေရး အဆို တင္သြင္းသြားၿပီး မနက္ျဖန္ ေဆြးေႏြးမွာပါ။

အစိုးရနဲ႔ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ အမ်ဳိးမ်ဳိးေတာင္းဆိုၿပီး မ႐ိုးမသား အခြင့္အေရးယူတယ္လို႔ အစုိးရေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ထပ္ၿပီးေျပာလိုက္ပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းေရး၊ အစိုးနဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ေဆြးေႏြးမႈအေျခအေနတို႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီ ရွမ္းျပည္နယ္ ကြန္ဟိန္းမဲဆႏၵနယ္က ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚနန္း၀ါႏုက ေမးျမန္းရာမွာ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဆန္းက အဲဒီလုိ ေျပာသြားတာပါ။ဒီေျပာဆိုခ်က္မ်ဳိးးကို ဦးေက်ာ္ဆန္းဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁/၂၀၁၁ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ တုန္းကလည္း ေျပာၾကားသြားဖူးပါတယ္။

“အစိုးရကေန အပစ္အခတ္ ရပ္စဲခဲ့တာကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီးေတာ့ ေတာတြင္း လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔အစည္းေတြက စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ၊ လူသစ္စုေဆာင္းမႈေတြ ရွိပါ တယ္။ အစကတည္းက မ႐ိုးမသား အခြင့္အေရးေတြ ယူခဲ့တာေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးပဲြေတြက မေျပမလည္ျဖစ္ခဲ့ရတယ္” လို႔ ဦးေက်ာ္ဆန္းက ေျပာသြားေၾကာင္း အစည္းအေ၀းတက္တဲ့ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက ေျပာျပပါတယ္။

“ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိတာ တဖက္တည္း ေဆာင္ရြက္လုိ႔မရဘူး။ ႏွစ္ဖက္လုံး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မွ ရမယ္။ ေကအုိင္ေအ၊ ေကအုိင္အုိအေနနဲ႔ အတတ္ႏုိင္ဆုံး လုိက္ေလ်ာေဆြး ေႏြးခဲ့ေသာ္လည္း ေကအုိင္ေအ၊ ေကအုိင္အုိအဖဲြ႕မ်ားအေနနဲ႔ ေတာင္းဆိုမႈေတြ တခုၿပီးတခု လုပ္လာတာေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးတာ အဆင္မေျပျဖစ္ခဲ့တယ္” လို႔ ေျပာသြား တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ေကာ္မရွင္ေတြဖြဲ႔စည္းေစလႊတ္ၿပီး ပထမအဆင့္ ယာယီ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးနဲ႔ ဒုတိယအဆင့္ လံုး၀ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ လည္း ဦးေက်ာ္ဆန္းက ေျပာၾကားသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ စကား၀ိုင္းကို ေရာက္လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔လည္း လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ၀န္ႀကီးက တိုက္တြန္း တယ္လို႔ ဦးေဖသန္းက ေျပာျပပါတယ္။

“ေနာက္ကြယ္က ႀကိဳးကိုင္မႈကင္းတဲ့ ရုိးသားတဲ့ စိတ္ေကာင္းေစတနာေကာင္းေတြ အေျခခံၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးပဲြမ်ား ျဖစ္ေပၚေအာင္ တုိ္က္တြန္းေျပာဆုိေပးၾကပါလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒနဲ႔ ဒို႔တာ၀န္အေရးသုံးပါးကို မထိခုိက္ေစဘဲ ၿငိိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပဲြ မ်ားကို ဆက္လုပ္သြားမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာသြားပါတယ္။”

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈမွာ ဒို႔တာ၀န္အေရးသံုးပါကို အေျခခံဖို႔ အဆိုကို ဒီေန႔ လႊတ္ေတာ္မွာ အတည္ျပဳထားတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လို လူထုေခါင္းေဆာင္တဦး ပါ၀င္ဖို႔ တုိင္းရင္းသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တခ်ဳိ႕က ေဆြးေႏြးထားတာကိုေတာ့ လက္ခံမထားပါဘူး။

အစုိးရစစ္တပ္နဲ႔ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ရွမ္း စတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြ တုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ျမန္မာ (Myanmar) ကို ဘားမား (Burma) လုိ႔ ေခၚေ၀ၚသံုးႏႈန္းသူတဦးဟာ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္မွာ မပါ၀င္သင့္ဘူးလို႔ ဒီေန႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီ၀င္ ကုိယ္စားလွယ္တဦးက ေျပာသြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီအစည္းအေ၀းမွာ “လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ အပစ္အခတ္ ရပ္ဆုိင္းေရးအတြက္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြး ႏုိင္ဖို႔နဲ႔ ဒီလိုေဆြးေႏြးရာမွာ ဒုိ႔တာဝန္အေရးသုံးပါးကုိ ထိပါးမခံဘဲ ေဆြးေႏြးၾကဖို႔” အဆိုကို ရန္ကုန္မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁၂) က ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဆြေအာင္က တင္သြင္းပါတယ္။

ဒီအဆိုကို ရခိုင္တုိင္းရင္းသားမ်ားတိုးတက္ေရးပါတီက ေဒါက္တာေအးေမာင္နဲ႔ ခ်င္းတိုးတက္ေရးပါတီက ဦးေပၚလွ်ံလြင္စတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္စတဲ့ တုိင္းသိျပည္သိ၊ အမ်ားၾကည္ညိဳေလးစားသူေတြလည္း ပါ၀င္ဖို႔ ေဆြးေႏြးပါတယ္။

ဒါကို ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီက မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁၂) ကိုယ္စား လွယ္ ဦးလွေဆြက ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ “ျမန္မာကို ျမန္မာလုိ႔မေခၚဆုိႏုိင္ပဲနဲ႔ ဘားမားလို႔ ေခၚတာကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္မွာ ထည့္မယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ သံသယရွိပါတယ္” လို႔ ထည့္ေျပာသြားေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္တက္ေရာက္သူတဦးျဖစ္တဲ့ ဦးဘုန္းျမင့္ေအာင္က ေျပာျပပါတယ္။မြန္ေဒသလံုးဆုိင္ရာဒီမိုကေရစီပါတီက ေဒါက္တာဗညားေအာင္မိုးကေတာ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးရာမွာ ႀကိဳတင္ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့အခ်က္ကို ေထာက္ျပေဆြးေႏြးသြားတယ္ လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပဲြဆုိတာ ႀကိဳတင္ကန္႔သတ္ခ်က္ရွိရင္ မေကာင္းဘူးေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီၿငိိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပဲြကို လုိအပ္ခ်က္အရ အခ်ိန္မ်ားစြာ သင္ခန္းစာယူပါတဲ့။ ဒီလိုကန္႔သတ္ခ်က္ကိုေတာ့ ႀကိဳတင္ကန္႔သတ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့အတြက္ မထည့္ပါနဲ႔တဲ့။”

ခ်င္းတိုးတက္ ေရးပါတီက ဦးေပၚလွ်ံလြင္ကလည္း လူနည္းစု တုိင္းရင္းသားပါတီ အေနနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရတာေတြကို တင္ျပသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“သူတုိ႔အေနနဲ႔ ၂၀၀၈ ဖဲြ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို လက္ခံခဲ့တာေကာ၊ ဒီ ၂၀၁၀ ေရြး ေကာက္ ပဲြ၀င္ခဲ့တ့ဲအတြက္ကိုေရာ အမ်ားႀကီးပဲ ကဲ့ရဲ႔ျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္တဲ့။ ကဲ့ရဲ႕ျခင္းခံရ တယ္တဲ့။ ဒီလႊတ္ေတာ္ထဲကို ေရာက္လာတဲ့အခါမွာလည္း အမတ္အင္အားကလည္း နည္း တယ္၊ တုိင္းရင္းသားေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ မ်ားစြာမ်က္ႏွာငယ္ ေနပါတယ္တဲ့။ ဗမာလူမ်ဳိးေတြ နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူတဲ့အခါမွာလည္း အကိုႀကီးေတြအရနဲ႔ အားကိုးခ်င္ပါတယ္တဲ့။ အကိုႀကီး အရာ ေနေပးပါေပါ့။”

တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေဆြးေႏြးရာမွာေတာ့ တပ္မေတာ္က တာ ၀န္ယူခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၅၀ နီးပါးမွာ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို မေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုး တက္မႈ ေနာက္က်ခဲ့ရတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို အဓိက ေဆြးေႏြးသြားၾကတယ္လို႔လည္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တခ်ဳိ႔က ေျပာပါတယ္။

ဒီအဆိုကို အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္က အဆိုအျဖစ္ အတည္ျပဳ ႐ံုမက ကိုယ္စားလွယ္ ၁၄ ဦး ေဆြးေႏြးသြားတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ တိုင္းရင္းသားေရးရာႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မတီက စာတမ္းျပဳစုၿပီး လႊတ္ေတာ္မွတ္တမ္းအျဖစ္ ထားရွိဖို႔ ဆံုးျဖတ္သြားပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာလည္း ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြကို အစိုးရေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးက ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ေျဖၾကားသြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အစိုးရသစ္က ဒီလ ၅ ရက္မွာ အဖြဲ႔၀င္ ၁၅ ဦးပါ၀င္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အ ေရးေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းလိုက္ပါတယ္။

၂၀၀၈ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ မူလအခြင့္အေရးေတြ ျမႇင့္တင္ ေရး၊ ကာကြယ္ေရး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဒီေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းတာလို႔ အစိုးရေၾကညာခ်က္က ဆုိပါတယ္။

ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြအျဖစ္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မယ့္သူေတြဟာ စစ္အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခုခံကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့ သူေတြ အမ်ားစုပါ၀င္ေနတဲ့အေပၚ ေ၀ဖန္မႈေတြရွိေနပါတယ္။

ျပည္တြင္းျပည္ပ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းတာကို အျပဳသေဘာေဆာင္ ႀကိဳဆိုသူရွိသလို ဒီေကာ္မရွင္ရဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈအေပၚ သံသယရွိေနသူလည္း ရွိပါတယ္။

ဒီေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္သူမ်ား ကြန္ရက္ (HRDP-Human Rights Defenders and Promoters network) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေမာင္ေမာင္ေလးကုိ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

အစိုးရသစ္က  လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္တရပ္ ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ့အေပၚ ဦးေမာင္ေမာင္ေလး တို႔ အျမင္သေဘာထား ဘယ္လိုရွိလဲ။

“အခုေပၚေပါက္လာတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က တကယ္ပဲ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို တုိးတက္ျဖစ္ေပၚလာဖုိ႔၊ လူ႔အခြင့္အေရး  ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရမႈေတြကို တကယ္ အကာအ ကြယ္ေပးဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ဖဲြ႕တာလား၊ တကယ္ေရာ အဲဒီအဖဲြ႕အစည္းေတြက လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါ့မလားဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားႀကီးေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါ။ ေနာက္တခ်က္က အစုိးရက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ဖာေထးဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာရဲ႔အျမင္ေတြကုိ ျငင္း ဆန္ဖုိ႔အတြက္ ဖဲြ႕ထားတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းလားဆုိတာ အင္မတန္အေရးႀကီးပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကို ဗမာျပည္မွာ ေပၚလာတာကို မူအားျဖင့္ေတာ့ ႀကိဳဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔က အစုိးရအက်ဳိးအတြက္ လုပ္မွာလား။ လူအခြင့္အေရးနဲ႔ လူေတြရဲ႕ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြအတြက္ တကယ္အက်ဳိးျပဳတဲ့ အလုပ္ေတြကုိ လုပ္မွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရတဲ့ ကိစၥေတြကို တကယ္ အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အသိတရားေတြကို တကယ္ျမႇင့္တင္တဲ့ အဖဲြ႔ႀကီးျဖစ္ဖုိ႔ဆုိတာေတာ့ အမ်ားႀကီး ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါ။”

ဒီေကာ္မရွင္က ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ မူလအခြင့္အေရးေတြ ကို ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ဖို႔လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိမ်ား လုပ္ႏိုင္ေဆာင္ႏိုင္ပါ့ မလဲ။

“ဖဲြ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒမွာကိုက စစ္တပ္နဲ႔ပတ္သက္လာတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ကိစၥ မွန္သမွ်ကို စစ္တပ္အတြက္က်င့္သုံးမယ့္ တရားဥပေဒျပဳမ႑ိဳင္၊ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ကေန ကို္င္ တြယ္ခြင့္ရွိတာကို၊ ဒီအမႈေတြဆို အရပ္သား႐ုံးေတြေတာင္ ေရာက္ခြင့္မွ မရွိဘူး။ ဖဲြ႔စည္းပုံ အေနအထားအရကို လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ လုပ္ႏုိင္ဖုိိ႔ဆိုတာ အင္မတန္ အခက္အခဲေတြ႔မွာပါ၊ လုပ္ႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။

“ေနာက္တခ်က္က လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ေပၚေပါက္လာတာက ဘာလုပ္မလုိ႔ လဲဆုိေတာ့ ဖဲြ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒထဲမွာ ပါတဲ့ အခန္း ၈ မွာ ႏုိင္ငံသားမ်ားရဲ႕ မူလတာ၀န္ ႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားဆုိတဲ့ အခန္းေပါ့၊ အဲ့ဒီအတုိင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေျပာတယ္၊ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ဆုိရင္ ဒီအခန္း ၈ မွာ ျပ႒ာန္းထားတာကုိ က ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို ပုံစံမ်ိဳးစုံနဲ႔ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာေတြ ပါ တယ္၊ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ မညီတဲ့ကိစၥေတြ အမ်ားႀကီးရွိိေနတယ္၊ အဲဒီမွာတင္ သူတုိ႔ ရဲ႕ လုပ္ႏုိင္မႈအေနအထားက ပိုၿပီးအလွမ္းကြာသြားမယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ထင္ပါတယ္။”

ဒီေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လူ႔အခြင့္ေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြထဲက ဘယ္လိုကိစၥရပ္ေတြကို ပထမဆံုး ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ထင္မိလဲ။

“သူတုိ႔ေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥက ႏုိင္ငံေရးအယူအဆေတြ မေျပာခင္၊ က်ေနာ္တုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေနနဲ႔ေျပာရင္ မိမိရဲ႕ လြတ္လပ္စြာစုေ၀းပိုင္ခြင့္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိရဲ႕လြတ္လပ္စြာ ထင္ျမင္ယူဆပိုင္ခြင့္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ေ၀ဖန္မႈကိုေသာ္လည္း ေကာင္း ျပဳက်င့္ခဲ့လို႔ လက္ရွိေထာင္ထဲမွာရွိေနတဲ့ အက်ဥ္းသားေတြကို ခ်က္ခ်င္းလႊတ္ရမွာ ေပါ့၊ ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္၊ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကာင့္၊ ႏုိင္ငံေရးေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနသူ ေတြကုိ ခ်က္ခ်င္းလႊတ္ေပးရမယ္။ ဒါဆုိရင္ေတာ့ ပထမဆင့္အေနနဲ႔ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရတဲ့ အခ်က္တခ်က္ကို ကုစားေပးႏုိင္တဲ့ အခ်က္ျဖစ္မွာပါ။

“အျခားအလားတူ ကိစၥေလးေတြ ဗမာျပည္မွာ အမ်ားႀကီးရွိိေသးတယ္။ ပထမဆုံး အဲဒီအခ်က္ကို လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။ တျခားကိစၥေတြက ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ဥပမာ၊ ဖဲြ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကေနစၿပီး ျပည္တြင္းျပ႒ာန္းတဲ့ ဥပေဒအမ်ားစုက လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ မညီတဲ့ ကိစၥေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီကိစၥေတြကို အခု အသစ္ေပၚေပါက္လာတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မ ရွင္အေနနဲ႔ ဗမာျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ ဥပေဒေတြကို ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာ တမ္းႀကီးနဲ႔အညီ   ဥပေဒေတြကို ျပဳျပင္သင့္တာ၊ ျပင္ဆင္သင့္တာ၊ ေျပာင္းလဲသင့္တာေတြ ဒုတိဆင့္အေနနဲ႔ လုပ္ရပါလိမ့္မယ္။”

အမ်ဳိးသားအဆင့္လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္၀င္ျဖစ္လာတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ အစိုးရအဖြဲ႔ကိုေရာ ဦးေမာင္ေမာင္ေလးတုိ႔အေနနဲ႔ ဘာေတြမ်ား တိုက္တြန္းေျပာၾကားလိုတာေတြ ရွိမလဲ။

“လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မယ့္ ပညာရွိပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဒီအဖဲြ႔အစည္းကိုေသာ္လည္းေကာင္း က်ေနာ္တုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔အစည္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ဗမာျပည္မွာျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ျပႆနာအားလုံးကို ဘက္လုိက္မႈေတြ၊ ခ်ဥ္းကပ္မႈေတြ ကင္းကင္းရွင္းရွင္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အျမင္၊ အဓိကအားျဖင့္ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးျဖစ္တဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာ စာတမ္းႀကီးကုိ သူတုိ႔အေနနဲ႔ လက္ကုိင္ျပဳေစခ်င္ပါတယ္။ အဲေၾကညာစာတမ္းမွာပါ၀င္တဲ့၊ အျမင္ေတြ၊ အေတြးအေခၚေတြနဲ႔ အညီ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က အဲဒီအဖဲြ႔အသီး သီးကုိ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္ပါတယ္။

“အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရး အခ်က္ ၃၀ ထဲက အပုိဒ္ေတြအရ ဒီကိစၥေတြ ျပဳျပင္ေပးဖုိိ႔၊ ေျပာင္းလဲေပးဖုိိ႔ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီကိစၥေတြမွာ အဓိက လုပ္သင့္ပါတယ္။ အဲဒါေတြ လုပ္ႏုိင္ မယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးျပႆနာတင္ မဟုတ္ဘူး။ တျခား ႏုိင္ငံေရးျပႆနာ၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးျပႆနာေတြပါ ေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့လမ္းေၾကာင္းေပၚကို ေရာက္လာလိမ့္မယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစုိးရအေနနဲ႔ ဒီကိစၥေတြကို ေဆာင္ရြက္ သင့္ပါတယ္။ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔လည္း တုိက္တြန္းခ်င္ပါတယ္၊ အႀကံေပးခ်င္ပါတယ္။”

အစိုးရက အသစ္ထပ္ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသားလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြကုိ အမွန္တကယ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ျပည္တြင္းျပည္ပ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါ တယ္။

ဒီလ ၅ ရက္ေန႔ ရက္စြဲနဲ႔ အစိုးရက အၿငိမ္းစားသံအမတ္ႀကီးေတြ၊ အၿငိမ္းစား တကၠသိုလ္ပါေမာကၡေတြ၊ အစိုးရ၀န္ႀကီးဌာနေတြက အၿငိမ္းစားအရာရွိေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ၁၅ ဦးပါ ေကာ္မရွင္ကို ျပည္တြင္းျပည္ပလူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြက သံသယနဲ႔ ႀကိဳဆိုေျပာၾကားလိုက္ၾကတာပါ။

လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမႇင့္တင္သူမ်ား ကြန္ရက္ (HRDP) ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေမာင္ေမာင္ေလးက     “အခုေပၚေပါက္ လာတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က တကယ္ပဲ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို တုိးတက္ ျဖစ္ေပၚလာဖုိ႔၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ေတြကုိ တကယ္အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔ အဲဒီ ရည္႐ြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ တကယ္ဖဲြ႕တာလား။ တကယ္ေရာ အဲဒီအဖဲြ႔အစည္းေတြက လုပ္ေဆာင္ႏုိ္င္ပါ့မလားဆုိတာေတာ့ အမ်ား ႀကီး ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါ။ ေနာက္တခ်က္က ႏုိင္ငံတကာမွာ အစိုးရရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ဖာေထးဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ အျမင္ေတြကို ျငင္းဆန္ဖုိ႔အတြက္ ဖဲြ႕စည္းထားတဲ့ အဖဲြ႔လားဆုိတာ ဒါက အင္မတန္အေရးႀကီးပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ျမန္မာျပည္မွာ ေပၚလာတာကို မူအားျဖင့္ ႀကိဳဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔က အစိုးရအက်ိဳးအတြက္ လုပ္မွာလား။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူေတြရဲ႕ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြအတြက္ တကယ္အက်ိဳးျပဳမယ့္ အလုပ္ကိုလုပ္မွာလားေပါ့၊ လူ႔အခြင့္အေရး အသိတရားေတြ တကယ္ျမွင့္တင္တဲ့ အဖဲြ႔ႀကီးျဖစ္ဖုိ႔ဆုိတာေတာ့ အမ်ားႀကီး ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါ”  လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီလို လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မတီမ်ိဳး အရင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္ကရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ကာကြယ္ေျပာဆို လုပ္ေဆာင္မႈေတြသာ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခစိုက္ လူ႕အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန (ျမန္မာနိုင္ငံ) ရဲ႕ ဒါရိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက     “အလုပ္နဲ႔သက္ေသျပပါ၊ ဒါဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ယုံၾကည္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အရင္တုန္းက ဒီလုိမ်ိဳး ဟန္ျပအေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာေတြ၊ တကယ္တန္းမဟုတ္ပဲ ႏုိင္ငံေရးခုတုံးလုပ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္တာေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔မွာ အၿမဲတမ္းသံသယ ရွိေနရတယ္၊ အဲလိုျဖစ္ေနရတာ သံသယ႐ွိသူရဲ႕ အျပစ္လား၊ သံသယျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာေတြေၾကာင့္လားဆုိတာေတာ့ သေဘာေပါက္ေစခ်င္ပါတယ္” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

အခုဖြဲ႔စည္းလုိက္တဲ့ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြအျဖစ္ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္မယ့္သူေတြဟာ အရစစ္အစိုးရလက္ထက္က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ခုခံေျပာဆိုခဲ့သူေတြ ပါ၀င္ေနတယ္ဆိုတာကုိလည္း ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက ေျပာပါတယ္။

    “သူတုိ႔ေတြက တကယ္တမ္းလြတ္လပ္တယ္လုိ႔ ေျပာနုိင္မလား၊ အစုိးရရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈ ဆက္လက္႐ွိေနတဲ့သူေတြ ျဖစ္ေနမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ အရင္ပုံစံအတုိင္း အစုိးရကုိယ္စား ကာကြယ္ေျပာဆုိမယ့္သူေတြ ျဖစ္လာမလား၊ ဒီအခ်က္က အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္၊ ဒီအထဲမွာ ပညာရွင္ပိုင္းအရ က်ေနာ္တုိ႔ ေလးစားရတဲ့ ဆရာ/ ဆရာမႀကီးေတြ ပါပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဒီဆရာ / ဆရာမႀကီးေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားက ကန္႔သတ္ထားတဲ့အရာေတြ၊ တကယ္တမ္း လူ႔အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ခ်င္တာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဟန္ျပအေနနဲ႔ ဒါကို လုပ္ျပတဲ့သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ေနရင္ သူတုိ႔အေပၚမွာ လူေတြေလးစားတဲ့ အရာေတြ ထိခုိက္ႏုိ္င္ပါတယ္။”

အခုဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အစိုးရလက္ထက္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈေတြေၾကာင့္ မိသားစုနဲ႔ ေ၀းလံတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ေတြကိုက်ခံေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို အျမန္ဆံုးျပန္လႊတ္ေပးဖို႔နဲ႔ တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ လက္နက္ပိုင္ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈေတြကုိ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ထုတ္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္မယ္လို႔လည္း လူ႔အခြင့္အေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကပါတယ္။