အေမးရွိလို႔ ေျဖၾကည့္မိတဲ့ အေျဖမ်ား (၁)
အံ့ဘုန္းျမတ္ (2009 ခုႏွစ္။ ဇြန္လ 24 ရက္)
ကၽြန္ေတာ္စာမေရးျဖစ္တာၾကာပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္နဲ႔ အႏုပညာနဲ႔ ရသပညာအေၾကာင္း စကားစပ္မိရင္းေျပာမိၾကေတာ့ အႏုပညာနဲ႔စပ္ဆက္ေနတဲ့ ရသပညာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကိုယ့္ထင္ျမင္ ယူဆခ်က္ေလးေတြကို စာခ်ၿပီးေရးခ်င္စိတ္ေပၚလာမိလို႔ စာေရးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ထံုးစံအတိုင္းေပါ့ဗ်ာ သတ္ပံုေတြမွားမယ္ အေတြးအေခၚေတြက ကေသာင္းကနင္းေတြနဲ႔ျဖစ္ေနမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ လူငယ္တစ္ေယာက္ရဲ႕ စည္းကမ္းတက်ထြက္ေပၚလာတဲ့ အေတြးအျမင္ေတြပါ။ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သေဘာထား မတိုက္ဆိုင္တာေတြရွိရင္လည္း ေ၀ဖန္အႀကံေပးေပါ့။ ဆဲတဲ့ဆိုတဲ့ ကြန္းမန္႔ေတြကလြဲလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ပြင့္လင္းတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုကို ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကတဲ့မ်ိဳးဆက္ဆိုေတာ့ အားလံုးကိုအျပဳသေဘာေဆာင္ၿပီး လက္ခံ သြားမွာပါ။
Artist: Dinh Y Nhi Title: Security (5)
(၁) အႏုပညာတစ္ရပ္ အႏုပညာေျမာက္တယ္ မေျမာက္ဘူးဆိုတာကို ဘာနဲ႔သတ္မွတ္မလဲ။
ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အဲ့ဒီအႏုပညာလက္ရာတစ္ကို ၾကည့္႐ူ႕သူ ခံစားသူရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈေပၚမွာမူတည္တယ္လိုထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အႏုပညာေျမာက္တယ္မေျမာက္ဘူးဆိုတာကလည္း ခံစားသူအေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေမာ္ဒန္ စာေပမွာ (မက္မြန္ပန္းဆိုတာ ေႏြဦးရာသီမွာ ပြင့္ေလ့ရွိတဲ့ ပန္းတစ္မ်ိဳးပါ၊ အဲ့ဒီပန္းရဲ႕ အလွတရားကို နားလည္ႏိုင္တဲ့လူမွ ေႏြဦးကို မက္မြန္ပန္းေတြနဲ႔ တင္စားတာကို သိႏိုင္ပါမယ္။) ဒီလိုပါပဲ အႏုပညာဖန္တီးသူ တစ္ေယာက္တည္းက ေလာကအျမင္၊ ရသအျမင္နဲ႔ အႏုပညာျမင္ရွိေနယံုနဲ႔ သူဖန္တီးတဲ့အႏုပညာ ေတြဟာ တန္ဘိုးရွိတယ္မရွိဘူး သတ္မွတ္လို႔မရဘူးပါဘူး။ ခံစားသူဘက္ကလည္း အႏုပညာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေလာက အျမင္ေတြရွိမွ အႏုပညာဆိုကိုလက္ခံ ခံစားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ဆိုလိုခ်င္တာက ေခတ္သစ္ဂီတမွာ လိႈင္ဦး ေမာ္ရဲ႕ သီခ်င္းေတြေကာင္းတယ္ဆိုတာ လိႈင္ဦးေမာ္သီခ်င္းေတြကို နားေထာင္ဘူးတဲ့သူေတြအတြက္ေတာ့ အမွန္တရားျဖစ္ေနႏိုင္ေစ ေပမယ့္ လိႈင္ဦးေမာ္သီခ်င္းေတြကို နားမေထာင္ဘူးတဲ့လူ တစ္ေယာက္အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီေကာင္ဘာေတြ ေျပာေနလဲ ျဖစ္ေနဦးမယ္။ ေနာက္ ေနမ်ိဳးရဲ႕ ရုပ္ရွင္၀တၳဳကေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာတာနဲ႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုးက ေနမ်ိဳးရဲ႕ ရုပ္ရွင္၀ထၳဳကို ေကာင္းတယ္လို႔ တေျပးညီသတ္မွတ္ၾကမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲ့ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးရဲ႕ အႏုပညာမွာ ဒိုင္ယာလက္တစ္၀ါဒဟာ လိုအပ္ေန တယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ အႏုပညာရွင္ကလည္း လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာ ရသ၊ အႏုပညာသက္ဆိုင္တဲ့ ေလာကအျမင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စာဖတ္သူ (၀ါ) ပရိသတ္ေတြ ေရခ်ိန္ျမင့္လာဖို႔ ႀကိဳးစားၾကရပါမယ္။
လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၀င္ေတြကလည္း ကိုယ့္အတြက္ေဖ်ာ္ေျဖေရး အတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ပညာေပးအတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဖန္တီးထားတဲ့ အႏုပညာလက္ရာေတြကို လက္ခံေလ့လာဖတ္႐ႈသင့္တယ္လို႔ထင္တယ္။ ဒါမွတိုးတက္တဲ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ဘ၀ျဖတ္ သန္းမႈေတြနဲ႔ ေခတ္ျပိဳင္ျဖစ္မယ့္ အႏုပညာလက္ရာေတြကို အႏုပညာရွင္ေတြ ဖန္တီးလာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလိုပါပဲ တိုးတက္မႈအေတြ႔အႀကံဳေတြထဲကထြက္လာတဲ့ အႏုပညာလက္ရာေတြကပဲ လူအဖြဲ႕အစည္းကို အျမင့္ကိုပိုေရာက္ေအာင္ တြန္းပို႔ႏိုင္မယ္လို႔ထင္တယ္။ ဒါက ကၽြန္ေတာ္အျမင္ပါ။ အႏုပညာဟာ အႏုပညာအတြက္တို႔ .. အႏုပညာဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္တို႔ ေနာက္ အႏုပညာဟာဘာမွမဟုတ္ဘူးတို႔ဆိုတဲ့ အစ္ဇင္ေတြထက္ပိုၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔လူ႔အဖြဲ႕ အစည္း အတြက္လိုအပ္မယ္ထင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ အႏုပညာလက္ရာတိုင္း လက္ရာတိုင္းမွာ တန္ဘိုးဆိုတာရွိတယ္။ အဲ့ဒီအႏုပညာလက္ရာတိုင္းကိုလည္း လူတိုင္းက နားလည္လက္ခံေပးေစခ်င္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလိုနားလည္လက္ခံႏိုင္တဲ့ ပညာေရးစနစ္သစ္တစ္ခုလည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္လိုအပ္တယ္လို႔ ထင္တယ္။
Artist: Kritsana Chaikitwattana Title: Me and the Buddha (1)
(၂) အဲ့ဒီေတာ့ လူတိုင္းက အႏုပညာသမားေတြၾကည့္ ျဖစ္ကုန္မွာေပါ့။
ဟုတ္ပါတယ္။ လူတိုင္းဟာအႏုပညာသမားေတြပါ။ သားသတ္ သမားလည္း သူ႔ရဲ႕သားသက္တဲ့လက္ကို အႏုပညာေျမာက္စြာ လႈပ္ရွားသလို ပန္းခ်ီဆရာကလည္း သူ႔ရဲ႕ စုတ္ခ်က္နဲ႔ ပန္းခ်ီကားကို ဖန္တီးလိုက္သလို သားသတ္သမားဟာလည္း သူရဲ႕ဓားခ်က္နဲ႔ သက္ရွိသတၱ၀ါတစ္ေကာင္ကို အဆံုးစီရင္လိုက္တာပါ။ ဒီလိုေျပာရင္ လြန္တယ္လို႔ ေျပာၾကႏိုင္တယ္။ အဲ့ဒီမွာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို ဘယ္လို အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစလဲဆိုတာ ၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။ ဆိုၾကပါစို႔ဗ်ာ ဗန္ဂိုးအသက္ရွင္ေနတဲ့ေခတ္တုန္းက ဗန္ဂိုးထက္ သားသတ္သမား ရဲ႕လက္က ပိုၿပီးအသံုး၀င္မေနဘူးလို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဘာလို႔ လဲဆိုေတာ့ သူ႔ရဲ႕သားသတ္တဲ့လက္ဟာ ဗန္ဂိုးရဲ႕ ပန္းခ်ီဆြဲတဲ့လက္ ေတြထက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အဲ့ဒီေခတ္တုန္းက အက်ိဳးျပဳေန လို႔ပါပဲ။ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္မွာ လူတိုင္းဟာအႏုပညာသမားၾကည့္ သက္သက္ျဖစ္ေနႏိုင္သလို အႏုပညာသမားဆိုတာေတြကလည္း လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ အသံုး၀င္ခ်င္မွ၀င္ေနႏိုင္မွာပါ။ အဲ့ဒီေတာ့ ကိုယ္ဘာလုပ္ ေနလဲဆိုတာ ကိုယ့္ဟာကိုယ္သိၿပီး သားသတ္သမားကလည္း ကိုယ့္အလုပ္ကို လုပ္စရာရွိတာလုပ္။ အႏုပညာဖန္တီးသူကလည္း ကုိယ္လုပ္စရာရွိတာကို ကိုယ္ေကာင္းေကာင္းလုပ္ၿပီး ကိုယ့္ေၾကာင့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ အဆိပ္အေတာက္မျဖစ္ေစႏိုင္တာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္လူ႔ေလာကမွာ အသက္ရွင္ေနထိုင္စဥ္အတြင္းမွာ ဘယ္လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္ကိုမွ ဒုကၡမေပးခဲ့ရွာပါလားဆိုတဲ့စိတ္မ်ိဳးနဲ႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၀င္ေတြတိုင္းမွာ ရွိေနဖို႔ပါပဲလိုတယ္လို႔ထင္ပါ တယ္။
“အေမးရွိလိုေျဖၾကည့္မိတဲ့ အေျဖမ်ား” ကို ဆက္ၿပီး ေရးသြားပါ့မယ္။ ဒီကေန႔မွာေတာ့ ဒီေလာက္ပဲ ပို႔စ္အျဖစ္ တင္ လိုက္ပါတယ္။
အံ့ဘုန္းျမတ္
(2009 ခုႏွစ္။ ဇြန္လ 24 ရက္)
ေဟ့လူ… က်ဳပ္ဘေလာ့ဂ္မွာလည္း ကူးတင္ထားတယ္ဗ်။
အေမးတိုင္းအတြက္ေတာ့ အေၿဖဆိုတာရွိမေနပါဘူး
ဒါေပမယ့္ ခုေမးလို႔ေၿဖထားတဲ့အေၿဖေတြကိုေတာ့ဖတ္သြားပါတယ္
အႏုပညာကိုယ္တိုင္ကိုက ေမးခြန္းမ်ားႏွင့္ဝန္းရံေနေသာအရာ……….
မင္းကေတာ့ ပုရြက္ဆိတ္အံု တုတ္နဲ႔ ထိုးေနျပန္ျပီ။
ေနာက္ဆံုးနားက အယူအဆက မာ့က္စ္ရဲ့ အယူအဆမ်ိဳးပဲ။
မျမင္ရတဲ့လက္ ဆိုတဲ့ ေဘာဂေဗဒ သေဘာတရားပဲ။
ဒါေပမယ့္ ဒီမွာကေတာ့ မင္းက အႏုပညာကို ေျပာတာေပါ့ေလ။
ကၽြန္ေတာ္က ၀င္ေဆြးေႏြးရေလာက္တဲ႔အထိေတာ့ နားမလည္ေသးပါဘူး။ ဆက္ၿပီးေစာင့္ဖတ္သြားပါ့မယ္။